In deze column gaat VOO-voorzitter Marco Frijlink in op een uitspraak van de Landelijke Commissie voor Geschillen (LCG) over een schoolsluiting waarbij het bestuur de MR volledig passeerde. Wat zegt deze zaak over de positie van de MR, het adviesrecht en de noodzaak om de wet te versterken?

Pesten blijft een hardnekkig probleem op basisscholen. Het aantal meldingen neemt toe. Uit de Landelijke Veiligheidsmonitor 2021-2022 blijkt dat 17 procent van de leerlingen in het primair onderwijs zegt gepest te worden. Dat betekent dat in bijna elke klas één of meer kinderen structureel worden buitengesloten, genegeerd of vernederd. De Inspectie van het Onderwijs kreeg in 2023-2024 zelfs meer dan 2.300 meldingen van pesten en geweld op scholen.   

Kansengelijkheid in het onderwijs komt in elk verkiezingsprogramma aan bod. Er zijn grote verschillen in visie, aanpak en ambitie.

Al 159 jaar zet de VOO zich ervoor in dat kinderen uit dezelfde buurt samen naar school gaan. Tegenwoordig worden kinderen niet meer zo strikt (in zuilen) gescheiden langs de religieuze opvattingen van hun ouders als vroeger het geval was. Tegelijkertijd hebben veel scholen nog steeds een bijzondere grondslag. Sterker nog, dat geldt voor de meeste basisscholen en hun aantal groeit.

Ouderorganisaties roepen op tot structurele verbeteringen in het passend onderwijs. Meer kinderen belanden in speciaal onderwijs en wachtlijsten groeien.

Armoede opnemen in het schoolplan, aan de hand van de aanbevelingen die de Onderwijsraad in dit advies geeft, zou voor scholen een concrete handvatten kunnen geven om met armoede in de school om te gaan.

Het OM stopt met vervolging bij weigering schoolinschrijving door richtingbezwaren. Waarom dit haaks staat op kinderrechten en wat eraan gedaan moet worden.

Is het stoppen met de doorstroomtoets toegestaan? Volgens de wet niet, maar steeds meer scholen en organisaties verzetten zich. Lees hier waarom!

Onderzoek van UvH en UvA toont aan: Nederlanders vinden gelijkheid en gelijkwaardigheid belangrijker dan de vrijheid van onderwijs.

In december 2022 stuurden de toenmalige ministers Dijkgraaf en Wiersma van het Ministerie van Onderwijs een ‘Decemberbrief lerarenbeleid’ naar de Tweede Kamer. Daarin presenteerden zij regionale samenwerking tussen scholen en tussen schoolbesturen als een belangrijk onderdeel van een oplossing voor het lerarentekort. Hierover was overeenstemming bereikt met de vakbonden, de lerarenopleidingen en de sectorraden. Het idee is dat min of meer afgedwongen samenwerking scholen en besturen helpt meer te gaan handelen vanuit het grotere, collectieve belang, in plaats van vanuit het belang van de eigen organisatie, waardoor er allerlei suboptimale uitkomsten kunnen ontstaan.

Het is weer zover. De lente is begonnen, maar zoals bijna elk jaar is er nog veel op aan te merken. Te koud, te nat, te instabiel. Het is net de Staat van het Onderwijs. Elk jaar in april presenteert de Inspectie van het Onderwijs onder die noemer haar bevindingen in een lijvig rapport. Ook dit jaar is het weer raak, met nog ronkender bewoordingen dan vorige editie...

Soms is het onvermijdelijk: een school kan niet langer voortbestaan. Soms komt dat doordat de kwaliteit te lang onder druk staat en het bevoegd gezag geen reële mogelijkheden meer ziet om het tij te keren, bijvoorbeeld doordat het lerarentekort daar niet op te lossen blijkt. Meestal echter heeft het te maken met het leerlingenaantal. Als dat té lang té laag is, heeft dat niet alleen mogelijk consequenties voor de kwaliteit op een school, maar komen ook de financiën onder druk te staan.

De weerstand tegen de manier waarop wij leerlingen in het basisonderwijs al op 11-jarige leeftijd selecteren voor een vervolgopleiding groeit. En dat is goed, want we doen veel leerlingen tekort. Met de verkiezingen op komst lijkt er momentum te ontstaan om hier nu eindelijk echt iets tegen te doen.

Helaas is armoede nog steeds een groot -en groeiend- probleem in Nederland. Het CPB verwacht dat in 2024 zo’n 7% van de kinderen in ons land opgroeit in armoede. Dat zijn gemiddeld zo’n 2 kinderen per klas en houdt u er rekening mee dat er nog meer zijn die net niet aan de definitie voldoen, maar bij wie het ook geen vetpot is.  

Recent is de WMS gewijzigd, met als doel de positie van de MR te versterken door de informatieplicht van het bevoegd gezag duidelijker te beschrijven. Helaas lijkt de wet daarmee verzwakt op het punt van het informatierecht van de MR.

Ondanks de leerplicht zitten in Nederland meer dan 15.000 kinderen zonder onderwijs thuis. Tijd om het leerrecht handen en voeten te geven!

Bijdrage van VOO-voorzitter Marco Frijlink in NRC: "het gesprek moet vooral in openheid op elke school worden gevoerd"

Het viel te verwachten, helaas: in 2024 groeit de armoede onder kinderen schrikbarend. 7,1% dat zijn in een klas van gemiddeld 24 kinderen, twee kinderen per klas. En natuurlijk zijn er lokale en regionale verschillen, maar met deze aantallen, mag je stellen dat in elk geval elke school ermee te maken heeft.

Het is lang geleden dat de lente zo miezerig is begonnen als dit jaar. In allerlei opzichten. 

Digitale leermiddelen en de vrijwillige ouderbijdrage leiden tot kansenongelijkheid. Maak daar een einde aan, roepen ouderorganisaties op.

De ouderbijdrage wordt voor veel meer gebruikt dan alleen een schoolreisje. Het is onvermijdelijk dat we het gesprek gaan voeren over de vraag wat we vinden dat er voor elke leerling aan budget beschikbaar zou moeten zijn.

Waar het over onderwijs gaat, ademt het regeerakkoord kansengelijkheid. Goed onderwijs voor álle kinderen. En hoe opmerkelijk het ook mag zijn, daar is in Nederland vandaag de dag helaas nog veel aan te doen. Dus het enthousiasme over de vele plannen zal snel wegebben, het zal gaan om de uitvoering. Er is werk aan de winkel en de VOO denkt en doet -als vanouds- graag mee.

Uitgeverijen van lesmethodes vermijden mogelijk gevoelige onderwerpen. Denk aan illustraties waar wereldse onderwerpen als kermis, tatoeages, make-up, korte rokjes en zelfs dinosaurussen niet in mogen worden gebruikt.

We zagen ook nog dit jaar dat er allerlei creatieve manieren waren gezocht én gevonden om ouders toch de vrijwillige ouderbijdrage te laten betalen.

Helaas is het niet voor elk kind vanzelfsprekend dat het onderwijs krijgt aangeboden. Het aantal kinderen dat zonder onderwijs thuiszit groeit.

Afgelopen week werd uit de eerste voortgangsrapportage van het Nationaal Programma Onderwijs nog maar eens duidelijk dat de coronacrisis er flink heeft ingehakt. Niet alleen staat het welbevinden van jongeren onder druk, ook is er sprake van significante leerachterstanden.

Recent ontstond breed gedeelde ophef over een door een scherpe NRC-journalist blootgelegde praktijk bij uitgevers van lesmethoden. Omdat deze uitgeverijen zoveel mogelijk klanten willen voor hun boeken, loont het de moeite om de voor sommigen aanstootgevende voorbeelden of illustraties niet op te nemen.

Artikel 23 zorgt ervoor dat in het onderwijs kinderen zich gescheiden ontwikkelen, afhankelijk van de religieuze en levensbeschouwelijke voorkeuren van hun ouders. De VOO zet zich ervoor in dat kinderen met welke achtergrond dan ook, met elkaar in één klas komen. Om zich met elkaar te ontwikkelen en met begrip en respect voor elkaar samenleven.

Als 70 kinderen worden gepest, moet je daar dan iets aan doen? Het antwoord is natuurlijk ja, maar in de praktijk gebeurt dat toch vaak niet.

Gemiddeld zitten er in elke klas zo’n 2 à 3 kinderen die in armoede opgroeien. De VOO wil graag dat elke school, gezamenlijk met iedereen die er bij betrokken is, een armoedebeleid formuleert. En dat het armoedebeleid een verplicht onderdeel van het schoolplan wordt.

Er is de afgelopen jaren wel iets gezegd over het lerarentekort in het basisonderwijs. Er zijn actieplannen gepresenteerd, zij-instromers worden gestimuleerd, grote steden maken het wonen aantrekkelijker, het kan niet op. Het lerarentekort: er is maar 1 oplossing en dat is salarisverhoging.

Moet artikel 23 van de grondwet worden afgeschaft of niet?