Column: De Commissie betreurt en keurt af… 

Column: VOO-voorzitter Marco Frijlink

“De Commissie stelt vast dat het bevoegd gezag ten onrechte geen advies aan de MR heeft gevraagd” 

“Ook heeft het bevoegd gezag (…) onvoldoende voldaan aan de (…) verplichting om de MR tijdig alle informatie te verstrekken die de MR voor de vervulling van zijn taak redelijkerwijze nodig kan hebben.” 

“Ten slotte heeft er ook geen overleg met de MR plaatsgevonden voordat er een definitief besluit werd genomen.” 

“Het bevoegd gezag heeft daarmee in de ogen van de Commissie de rechten van de MR totaal genegeerd.” 

“Bovendien acht de Commissie het zeer onzorgvuldig dat het bevoegd gezag pas op 23 mei 2025 het definitieve besluit nam over de sluiting van de school, terwijl er op dat moment nog maar zes weken resteerden tot de zomervakantie.” 

“De Commissie betreurt het dat het bevoegd gezag, ondanks de verzoeken van de (O)MR daartoe, niet met de (O)MR in gesprek heeft willen gaan.” 

“De Commissie benadrukt dat zij voornoemde handelwijze van het bevoegd gezag afkeurt.” 

Harde conclusies, maar geen overwinning voor de MR

Dit zijn allemaal uitspraken van de Landelijke Commissie voor Geschillen WMS (de LCG) in een zaak die recent door een MR van een school was aangespannen tegen een bestuur dat de school wilde sluiten. De uitspraken laten duidelijk zien dat het bestuur (het bevoegd gezag, zoals het wettelijk wordt genoemd), zich niets gelegen heeft laten liggen aan de rechten van de MR.  

De argeloze lezer zal nu denken dat de MR daarom op alle punten in het gelijk is gesteld. Niets is echter minder waar:   

“De Commissie oordeelt dat op grond van het voorgaande niet gezegd kan worden dat het bevoegd gezag niet in redelijkheid heeft kunnen komen tot de beslissing om de school te sluiten.” 

Geen advies gevraagd, toch geen ongelijk voor het bestuur

Het is een complex verhaal, maar het komt erop neer dat als een bestuur geen advies vraagt waar het dat wel had moeten doen, dat feit op zichzelf geen reden is om het bestuur in het ongelijk te stellen. Nadat dit in 2024 en 2025 een aantal keer in hoger beroep bij de Ondernemingskamer was gebleken, is bovenstaande uitspraak de eerste keer waaruit blijkt dat de LCG deze jurisprudentie nu als uitgangspunt neemt.  

Als een MR in zo’n geval naar de LCG gaat, schrijft de wet voor dat de MR ook het advies moet verstrekken dat het zou hebben gegeven als het wél was gevraagd. Uit de nieuwste jurisprudentie blijkt nu dat de LCG als uitgangspunt hanteert dat ze het geschil altijd zelf inhoudelijk zal beoordelen. 

Wat in dit soort zaken (sluiten van scholen) vaak aan de hand is, is dat door alle rumoer om het omstreden besluit van het bestuur heen, er een soort voldongen feit ontstaat. Ouders halen hun kinderen van school, waardoor er nog minder achterblijven en het scenario om de school open te houden nog minder realistisch wordt. Als de LCG dan inhoudelijk gaat toetsen, is de kans dat de Commissie tot de conclusie komt dat de school alsnog open moet blijven en alternatieven moeten worden onderzocht, nihil geworden. Ik schreef eerder al een column over hoe schoolbestuurders dit netjes zouden moeten aanpakken.  

Samen werken aan een eerlijker medezeggenschapswet

Als VOO proberen wij -samen met enkele andere partijen- de wet veranderd te krijgen, want door deze situatie is het voor bestuurders te makkelijk om het adviesrecht helemaal te negeren. De meesten zullen dat nooit willen doen, maar het gebeurt in de praktijk helaas wel te vaak. 

Wat kan een MR nu doen?

Wat moet je nu als MR als je met zo’n situatie wordt geconfronteerd? In de huidige omstandigheden is ons advies: zo snel mogelijk naar de Geschillencommissie. Zodra je wordt geconfronteerd met een bestuurder die opeens laat weten dat de school geen bestaansrecht meer heeft en dat het onvermijdelijk is dat de school gaat sluiten, moet je 

1. Direct contact leggen met het bestuur en vragen om op papier aan te geven hoe het bestuur zich voorstelt dat het traject gaat lopen en op welke momenten hij welke rol ziet voor de MR; 
2. Als dat niet of niet snel genoeg gebeurt, direct naar de LCG, met het verzoek het bestuur te dwingen de Wet medezeggenschap op scholen na te leven en te zorgen dat de medezeggenschap zijn verantwoordelijkheid, ook richting de eigen achterban, ten volle kan nemen. Uiteraard kan de VOO daarbij helpen, net als een aantal andere partijen (denk aan de vakbonden). Hoe dan ook is het verstandig om je hier als MR bij te laten ondersteunen.