Column VOO-voorzitter Marco Frijlink
Het Openbaar Ministerie (OM) heeft besloten dat het stopt met het vervolgen van ouders die hun kinderen ongeoorloofd niet naar school laten gaan. Op grond van artikel 5 sub b van de Leerplichtwet kunnen kinderen worden vrijgesteld van de leerplicht als er op redelijke afstand geen school is waarvan de ouders vinden dat die past bij hun religie of levensovertuiging, zogenaamde ‘richtingsbezwaren’.
Het aantal kinderen dat op grond hiervan vrijstelling van de leerplicht krijgt, groeit. Vorig jaar ging het om 2100 leerlingen. 160 aanvragen werden afgewezen. Het OM gaat ouders van die kinderen dus niet meer vervolgen als zij hun kinderen alsnog niet inschrijven bij een school.
Dit is een heel onwenselijke ontwikkeling, die ook lijnrecht indruist tegen artikel 28 lid 1 sub a de Verdrag inzake de rechten van het kind. Dit luidt namelijk dat primair onderwijs gratis en verplicht is. Leerplicht is er om alle kinderen de kans te geven zich ten volle te ontwikkelen, zodat zij eigenstandig een plek in deze maatschappij kunnen innemen. Dat wordt deze kinderen onthouden en daar mogen we geen genoegen mee nemen.
Sterker nog, de hele vrijstelling op grond van richtingsbezwaren zou uit de wet geschrapt moeten worden. Vorig jaar oktober nog heeft het Gerechtshof Amsterdam in een uitspraak bepaald dat voor ouders met richtingsbezwaren in principe openbare scholen beschikbaar zijn en dat zij heel duidelijk moeten maken waarom zelfs een openbare school, die per definitie niet lesgeeft vanuit een religie of levensovertuiging, ook niet passend zou zijn. Dat was een goede uitspraak, die nu door het OM wordt ondergraven.
Net als de VOO is staatssecretaris Paul ontevreden over het besluit van het OM. Een passende reactie zou zijn om te gaan werken aan het afschaffen van de vrijstellingsmogelijkheid op basis van richtingsbezwaren. Het scholenlandschap in Nederland is het meest diverse van de wereld en voor wie daar geen passende school in kan vinden is die past bij de eigen religie of levensovertuiging is er – net als voor alle andere kinderen – altijd het openbaar onderwijs, waar iedereen altijd welkom is.