Gemeenschappelijke medezeggenschapsraad

De gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) is de vertegenwoordiger van personeel, ouders en leerlingen op bestuursniveau. De GMR houdt zich bezig met onderwerpen die van gemeenschappelijk belang zijn voor een groep scholen.


Deelraad, MR of GMR?

Naast de GMR, die de betrokkenen op een groep van scholen vertegenwoordigt, is er ook de medezeggenschapsraad (MR) die de betrokkenen van één school aangesloten bij een scholengroep vertegenwoordigt. Ook kan het zo zijn dat een school over meerdere locaties beschikt. In zo’n geval kan een deelraad worden ingesteld, die meepraat over besluiten voor die locatie van de school.

Indien een besluit voor één locatie van een school wordt genomen, is het aan de deelraad. Als een besluit voor alle locaties van een school wordt genomen, is het aan de MR. Als het gaat om een besluit voor de hele scholengroep, is het aan de GMR.


Wat doet de GMR?

De GMR wordt gekozen door en uit het midden van de personeelsleden, ouders en leerlingen van de scholengroep. Voor meer over het houden van verkiezingen, kijk dan onder verkiezingen.

De GMR heeft verschillende rechten als het gaat om besluiten die genomen worden voor de scholengroep. Kijk hiervoor onder adviesrechtinformatierecht en instemmingsrecht. Daarnaast heeft de GMR ook het recht om zelf met voorstellen te komen. Dit noemen we ook wel initiatiefrecht.


GMR en de WMS

Een GMR is verplicht bij besturen met meer dan 1 school. In de GMR is elke MR van de betrokken scholen vertegenwoordigd. Dit betekent niet dat iedere MR een fysieke vertegenwoordiger in de GMR heeft, maar het kan ook via een groep van MR’en.
De leden van de GMR worden gekozen door de leden van de afzonderlijke medezeggenschapsraden, waarbij er evenveel personeelsleden als ouders (en in het voorgezet onderwijs ook leerlingen) in de GMR zitten. Verder kent de WMS een aantal artikelen die zowel voor MR als GMR gelden. Een daarvan is het artikel over het minimum aantal leden van de (G)MR; de WMS stelt dit op vier. Een ander is het artikel waarin wordt gesteld dat de verkiezing van de leden van de (G)MR geschiedt bij geheime schriftelijke stemming.


Taken van de GMR

De GMR houdt zich bezig met aangelegenheden die van gemeenschappelijk belang zijn voor alle scholen of voor de meerderheid van de scholen. In WMS artikel 16 staat een aantal onderwerpen waarover de GMR in ieder geval advies of instemming moet uitbrengen. Dat betreft het meerjarig financieel beleid en de criteria die worden toegepast bij de verdeling van de middelen over voorzieningen op bovenschools niveau en op schoolniveau . Verder heeft de GMR een adviesrecht bij de aanstelling of het ontslag van personeel dat is belast met managementtaken ten behoeve van mee dan een school. De personeelsgeleding van de GMR heeft een instemmingsbevoegdheid bij de samenstelling van de formatie van personeel dat bovenschoolse werkzaamheden verricht.


Organisatie van de GMR

Zoals eerder aangegeven bepaalt ieder bestuur samen met de GMR wat het ideale aantal leden van de GMR is, als dat maar minimaal 4 is. Een maximum is moeilijk te bepalen. Van belang is in ieder geval dat de GMR waarde hecht aan de mening van de achterban en streeft naar een breed draagvlak voor de uitoefening van zijn taak.
De WMS stelt verder geen eisen aan de GMR. Bij het bepalen van een geschikt organisatiemodel voor de GMR zijn drie factoren van belang: het aantal scholen dat onder een bestuur valt, de keuze om te werken met werkgroepen en de rol van het dagelijks bestuur van de GMR.

Aantal scholen
Bij een bestuur met een relatief klein aantal scholen (maximaal 12) kan iedere MR in de GMR vertegenwoordigd zijn zonder dat de GMR te omvangrijk wordt om nog effectief te kunnen vergaderen. De keuze is dan of per school 1 vertegenwoordiger wordt afgevaardigd – waarbij dan wel moet worden vastgelegd dat een andere school de andere geleding afvaardigt – of dat zowel de ouder- als de personeelsgeleding in de GMR is vertegenwoordigd.
Bij besturen met meer dan 12 scholen kan ervoor worden gekozen om met clusters van scholen te werken, waarbij een indeling per wijk of per schoolsoort bijvoorbeeld kleine en grote scholen, stads- en dorpsscholen, etc. kan worden gemaakt. Bij een bestuur van 24 scholen worden dan bijvoorbeeld 6 wijkgebonden clusters gemaakt die elk een personeelslid en een ouderlid kiezen die naar de GMR worden afgevaardigd.

Ook is het mogelijk volledig vrije verkiezingen te organiseren waarbij alle ouders (en leerlingen) en personeelsleden kandidaat kunnen zijn. In het verkiezingsreglement kan een bepaling worden opgenomen die ervoor zorgt dat niet meerdere kandidaten van één school in de GMR komen.

Werken met werkgroepen
Naarmate een GMR meer leden telt, is het gemakkelijker om taken te verdelen over de diverse ouders en personeelsleden. Vaak wordt in dat geval gewerkt met werkgroepen. Een veel voorkomende indeling hierbij is een werkgroep middelen, een werkgroep personeel, een werkgroep onderwijs en een werkgroep communicatie. De werkgroepen bevatten bij voorkeur zowel ouders als personeelsleden en zij kunnen over de beleidsvoorstellen die hun terrein betreffen, een pre-advies aan de GMR uitbrengen. De voltallige GMR neemt dan het uiteindelijke besluit. Ook niet-GMR leden kunnen participeren in dergelijke werkgroepen.

Dagelijks bestuur van de GMR
Het is gebruikelijk om bij de GMR een dagelijks bestuur (DB) te kiezen waarin idealiter zowel ouders als personeelsleden zitten. De werkzaamheden en de hoeveelheid ingezette tijd van een dagelijks bestuur verschillen per GMR. Een in omvang klein DB kan het vooroverleg met het bevoegd gezag voeren en verdere specifieke taken verdelen met de overige GMR-leden. Er kan ook worden gekozen voor een groter en actiever DB, bijvoorbeeld met drie personeelsleden en drie ouders. En dergelijk DB kan dan – eventueel samen met de voorzitters van de diverse werkgroepen – een pre-advies voorbereiden en dit voorleggen aan de voltallige GMR.

Steeds meer GMR’en hebben ook een ambtelijk secretaris. Deze functionaris draagt in belangrijke mate bij aan het verhogen van de professionaliteit van de GMR.

Bram Buskoop
Beleidsadviseur

Bram is beleidsadviseur bij de VOO en houdt zich in het bijzonder bezig met medezeggenschap, identiteit van het openbaar onderwijs en politiek.

Meer over Bram

Inschrijven voor onze nieuwsbrieven

30 jun 2020

De afgelopen periode kregen we regelmatig te horen dat scholen bezig zijn met het wijzigen van de schooltijden voor het komende schooljaar. De VOO heeft haar handreiking hierover bijgewerkt. Schooltijd valt ond ...