Ouderparticipatie

Voor het laatst bewerkt op: zondag 2 oktober 2022

Het is fijn voor de school als ouders betrokken zijn. Niet alleen bij de schoolprestaties van hun kind, maar ook bij de organisatie van activiteiten op school. Hier vind u informatie over de participatiemogelijkheden voor ouders.


Voordelen van ouderparticipatie

Ouders die participeren op school doen dit op vrijwillige basis. Scholen waar ouders participeren hebben een belangrijke streep voor om de kwaliteit van het onderwijs en de oudertevredenheid hoog te houden. Het is dan ook van belang dat op school goed wordt nagedacht over de wijze waarop ouders kunnen meedenken en meehelpen.

Participatie van ouders op school heeft de volgende voordelen:

  • Ouders zijn meer betrokken bij de opvoeding van hun eigen kind.
  • Ouders dragen bij aan een leuke schooltijd voor alle kinderen.
  • Ouders helpen met het verbeteren van het onderwijs voor kinderen op school.
  • Ouders krijgen een inkijkje in de werking van de schoolorganisatie.

Vormen van ouderparticipatie

Ouders kunnen op verschillende manieren meedenken en meehelpen op scholen. Sommige vormen zijn verplicht om in te richten, zoals de medezeggenschapsraad (MR). Andere mogelijkheden zijn optioneel, zoals een ouderraad (OR). De volgende mogelijkheden vallen te onderscheiden:

  • Deelname aan (verkiezingen voor) de MR op school. In de MR denken personeelsleden, ouders en (in het voortgezet onderwijs) leerlingen mee over het beleid van de school.
  • Actief worden bij de ouderraad. Veel scholen kennen een ouderraad die verantwoordelijk is voor het innen van de vrijwillige ouderbijdrage en het organiseren van activiteiten voor leerlingen van dit geld.
  • Vrijwilliger voor de school. Ouders kunnen zich melden bij de schoolleiding als vrijwilliger om bijvoorbeeld te helpen met het onderhoud van het schoolgebouw, het helpen bij buitenschoolse of tussenschoolse opvang en het ondersteunen van leraren.

Het is van belang dat de schoolleider aandacht besteed aan de verschillende vormen van ouderparticipatie. Bijvoorbeeld door hier informatie over op te nemen in de schoolgids, door een ouderavond over het thema te organiseren of door met de MR te spreken over het onderwerp.


Ouderparticipatie en de MR

De MR kan met de schoolleider het gesprek aangaan over de mogelijkheden om de participatie van ouders op school te bevorderen en de mogelijkheden onder de aandacht te brengen. Uiteraard doet de MR dit zelf ook door verkiezingen te organiseren en goed contact te onderhouden met de achterban.

De Wet medezeggenschap op scholen (WMS) stelt tevens dat het bij een aantal beleidsaangelegenheden verplicht is om alle ouders te raadplegen voordat de MR een besluit neemt in het kader van zijn adviesrecht of instemmingsrecht. Bij een vijftal besluiten is het verplicht om een ouderraadpleging te organiseren, namelijk:

  • als de schooltijden wijzigen;
  • als de grondslag van de school wijzigt;
  • als er wijzigingen in de overblijf worden voorgesteld;
  • als de school ophoudt te bestaan;
  • als de school gaat fuseren met een andere school.

Ouderparticipatie en VOO

De VOO ondersteunt scholen, ouderraden en MR’s die ondersteuning willen bij het bevorderen van de participatie van ouders op school. Indien de MR of ouderraad lid is, is het mogelijk om contact op te nemen met de VOO Helpdesk voor vragen over onderwijs, medezeggenschap en ouderparticipatie. Daarnaast is het uitgebreidere begeleiding bij dit onderwerp mogelijk.

Er zijn ook verschillende cursussen te volgen op gebied van participatie. Zo heeft de VOO speciaal voor MR’s de cursus MR en Achterban ontwikkeld. Voor scholen die laagdrempelig ouders informatie willen geven, kan de VOO een online ouderavond organiseren voor uw school. Ook is het mogelijk verder in te gaan op de relatie tussen OR, MR en het team middels een cursus.

Janny Arends
Senior beleidsadviseur

Janny is senior beleidsadviseur bij de VOO en houdt zich in het bijzonder bezig met medezeggenschap.

Meer over Janny

Ouderraad Start

Ouderraad Start is dé standaard basiscursus voor OR-leden bestaande uit één bijeenkomst.

Bekijk cursus

Inschrijven voor onze nieuwsbrieven

"*" geeft vereiste velden aan

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws en updates*
Schrijf u in voor onze nieuwsbrief en ontvang wekelijks de nieuwste artikelen, tips en exclusieve inhoud over medezeggenschap, of kies voor de maandelijkse nieuwsbrief voor een update over het openbaar onderwijs.
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Raadpleeg de VOO Helpdesk

Voor alle vragen over onderwijs en medezeggenschap kunnen leden van de VOO terecht bij de helpdesk.

Helpdesk

De VOO heeft iets nieuws ontwikkeld voor de MR: een checklist. Deze kan de MR gebruiken bij advies- en instemmingsverzoeken die de MR voorgelegd krijgt. Zo weet de MR altijd zeker dat de juiste stappen worden gevolgd.



Soms is het onvermijdelijk: een school kan niet langer voortbestaan. Soms komt dat doordat de kwaliteit te lang onder druk staat en het bevoegd gezag geen reële mogelijkheden meer ziet om het tij te keren, bijvoorbeeld doordat het lerarentekort daar niet op te lossen blijkt. Meestal echter heeft het te maken met het leerlingenaantal. Als dat té lang té laag is, heeft dat niet alleen mogelijk consequenties voor de kwaliteit op een school, maar komen ook de financiën onder druk te staan.