Ouderbijdrage

Voor het laatst bewerkt op: zaterdag 12 april 2025

---

Hoogte en inning van de ouderbijdrage

De hoogte van het bedrag kan per school fors verschillen. Er zijn geen landelijke afspraken over hoe hoog deze bijdrage mag zijn. Sommige scholen houden de bijdrage bewust laag en investeren in activiteiten in de buurt. Andere scholen vragen bijdragen van honderden euro’s voor activiteiten naar het buitenland.

Hoe en door wie de ouderbijdrage wordt geïnd, is wettelijk ook niet vastgelegd. De school kan zelf het bedrag innen, maar kan dit ook overlaten aan de ouderraad. Deze ouderraad doet dit dan namens de school. Afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden vraagt dat een andere rol van schoolleiding, ouders, ouderraad en medezeggenschapsraad (MR).

---

Rol van de MR

De oudergeleding van de MR heeft een instemmingsrecht met betrekking tot het vaststellen of wijzigen van de hoogte en de bestemming van de ouderbijdrage (artikel 13 lid 1 sub c en artikel 14 lid 2 sub c WMS). De instemmingsrecht geldt zowel bij een ouderbijdrage die door de school wordt geïnd als door bijdragen die door een eventuele ouderraad worden gevraagd. Gebruikelijk worden de hoogte en bestemming jaarlijks opnieuw vastgesteld.

Voor het internationaal onderwijs zijn er uitzonderingen voor bijdragen die niet worden gebruikt voor het organiseren van extracurriculaire activiteiten. Daarbij geldt het instemmingsrecht niet.

---

Meer weten over dit onderwerp?

Medezeggenschapsorganen en personen die lid zijn van de VOO kunnen elke schooldag contact opnemen met onze helpdesk met vragen over onderwijs en medezeggenschap. Verder hebben we een uitgebreid cursusaanbod en kunnen we begeleiden bij medezeggenschapskwesties.

Nog geen lid? Meer informatie over het lidmaatschap is op deze pagina te vinden, evenals de mogelijkheid om lid te worden. Naast contact met de helpdesk biedt het lidmaatschap voor medezeggenschapsorganen ook korting op alle cursussen en begeleiding, een gratis handboek voor nieuwe MR-leden en nog veel meer!

---

• 1. Moet ik dit zelf aanschaffen voor mijn kind?

  We krijgen vaak vragen over of bepaalde materialen door ouders zelf moeten worden aangeschaft en vragen of bepaalde activiteiten wel of niet onder de ouderbijdrage vallen. Hieronder vindt u een overzicht.

  Kosten voor de school
  Het gaat hierbij om lesmateriaal dat een leerling in een specifiek jaar nodig heeft.

  • Leerboeken
  • Werkboeken
  • Projectboeken en tabellenboeken
  • BINAS
  • Examentrainingen en examenbundels
  • Eigen leermateriaal van de school en bijbehorende cd’s en dvd’s en gelicentieerd digitaal lesmateriaal

  Voor elektronische informatiedragers, zoals tablets en laptops, geldt dat scholen aan ouders kunnen vragen om er een aan te schaffen die aan specifieke eisen voldoet. Als ouders dit niet (kunnen) doen, moet de school voor een volwaardig alternatief zorgen.

  Kosten voor de ouder
  Het gaat hierbij om kosten voor voorgeschreven persoonsgebonden materiaal dat langer dan een jaar meegaat.

  • Atlas
  • Woordenboek
  • Agenda
  • Rekenmachine
  • Schrift, multomap, pennen en dergelijke
  • Gereedschap
  • Sportkleding
  • Praktijkkleding

  Heeft u een vraag over een specifieke situatie en of de school hiervoor geld mag vragen van ouders? Als VOO-lid kunt u contact opnemen met de VOO Helpdesk.

• 2. Mag mijn kind van deze activiteit geweigerd worden?

  Voor alle activiteiten die met geld vanuit de vrijwillige ouderbijdrage worden georganiseerd onder verantwoordelijkheid van de school geldt dat alle kinderen mee mogen (doen), ook als de ouder de bijdrage niet betaald. Dit geldt ook als de ouderraad de ouderbijdrage int en uitgeeft.

  • Excursies
  • Introductiekamp
  • Kerstviering en Suikerfeest
  • Bijles, huiswerkbegeleiding en examentraining
  • Langdurige extra-curricula ire activiteiten zoals tweetalig onderwijs

  Heeft u een vraag over een specifieke situatie en of de school uw kind mag weigeren van deelname als u niet betaalt? Als VOO-lid kunt u contact opnemen met de VOO Helpdesk.

• 3. Wat is de bedoeling van de nieuwe wet over de vrijwillige ouderbijdrage van 2021?

  De ouderbijdrage was altijd al vrijwillig. Nieuw is dat kinderen van ouders die niet betalen gewoon mee mogen doen met alle activiteiten. Het uitsluiten van kinderen of het aanbieden van een alternatief programma is niet meer toegestaan. Dit geldt voor alle activiteiten die de school organiseert.

• 4. Wat zijn de verschillende schoolkosten?

  Er wordt onderscheid gemaakt tussen vier categorieën:

  1. Kosten voor de school: alle materiaal dat leerlingen in een specifiek jaar nodig hebben, zoals schoolboeken en werkboeken.
  2. Kosten voor de ouders: ‘persoonsgebonden materiaal’ dat langer dan een jaar meegaat, zoals pennen, sportkleding, rekenmachines of atlassen.
  3. Kosten voor ouders of de school: scholen kunnen ouders vragen een device (tablet, laptop of chromebook) aan te schaffen, maar moeten voor een kosteloos alternatief zorgen als ouders dit niet willen betalen
  4. De vrijwillige ouderbijdrage, voor activiteiten buiten het reguliere programma, zoals excursies en vieringen, maar ook bijvoorbeeld bijles en tweetalig onderwijs.

• 5. Wat valt er allemaal onder de vrijwillige ouderbijdrage?

  Het gaat hierbij om alle activiteiten die worden aangeboden onder verantwoordelijkheid van het schoolbestuur (bevoegd gezag), maar waarvoor de school in principe geen geld van de overheid krijgt, zoals een viering op school, een excursie in de buurt of een reis naar het buitenland. Maar ook bijles, examentraining en tweetalig onderwijs vallen eronder. Een bijdrage hiervoor vragen mag, maar deze is vrijwillig. Sinds 2021 mogen leerlingen niet worden uitgesloten van deelname hieraan. Dit geldt dus voor alle activiteiten die onder verantwoordelijkheid van de school worden georganiseerd, ook als de organisatie in handen is van bijvoorbeeld een oudervereniging.

• 6. Is de vrijwillige ouderbijdrage echt vrijwillig?

  Ja, het betalen van de bijdrage is vrijwillig. Ouders hoeven ook geen reden op te geven waarom ze de bijdrage niet kunnen of willen betalen.

• 7. Wie is verantwoordelijk voor het innen van de vrijwillige ouderbijdrage?

  Het is aan het schoolbestuur/de schooldirectie om te bepalen of de vrijwillige ouderbijdrage door de school zelf wordt geïnd, of dat dit over wordt gelaten aan een externe ouderraad. De primaire verantwoordelijkheid ligt dus bij de school zelf. Inning door de school heeft als voordeel dat administratieve lasten daar liggen en privacyregels goed nageleefd kunnen worden (informatie over wie niet betaalt bijvoorbeeld).

• 8. Mag de school of de ouderraad bijhouden wie de vrijwillige ouderbijdrage heeft betaald?

  Ja, die informatie is ook af te leiden uit de boekhouding. Die informatie mag alleen niet gebruikt worden om onderscheid te maken tussen leerlingen.

• 9. Mag de school of de ouderraad een herinnering sturen als de bijdrage niet betaald is? En zo ja, hoe vaak?

  Ja het is mogelijk een herinnering te sturen dat de vrijwillige ouderbijdrage nog niet betaald is. Wel moet bij de herinnering – net als bij het eerste betaalverzoek – duidelijk worden vermeld dat de ouderbijdrage vrijwillig is en dat alle leerlingen altijd mee mogen doen met de activiteiten ook als niet wordt betaald. Er is geen beperking aan het aantal keren dat de school een herinnering mag sturen. Wel is het zo dat herhaalde herinneringen de indruk kunnen wekken dat de bijdrage toch niet zo vrijwillig is. Terughoudendheid is daarom gepast.

• 10. Mag de school ouders een contract laten ondertekenen dat ze ouderbijdrage zullen betalen?

  Nee, dat gaat in tegen het vrijwillige karakter van de bijdrage. Ouders moeten altijd af kunnen zien van het betalen van de bijdrage. Als de bijdrage eenmaal betaald is kunnen ze deze niet terugvragen van de school. Dat is dus het moment waarop ouders instemmen met betaling van de vrijwillige ouderbijdrage. Het is wel toegestaan om in een enquête te vragen hoeveel ouders er van plan zijn te betalen. Dat kan helpen om meer zicht te krijgen op de verwachte inkomsten.

• 11. Mogen ouders die de vrijwillige bijdrage niet betalen worden gevraagd naar de reden daarvan?

  Nee, uit het vrijwillige karakter vloeit voort dat niet naar de reden daarvoor gevraagd mag worden. In het algemeen daarover communiceren mag uiteraard wel, inclusief uitleg geven en oproepen doen. Ook zou in een enquête onder alle ouders anoniem gevraagd kunnen worden naar de redenen om niet te betalen.

• 12. Mag de school een extra bijdrage vragen voor bijvoorbeeld een schoolreisje?

  Ja dat mag, maar ook dit valt onder de regels voor de vrijwillige ouderbijdrage. Alle activiteiten die worden aangeboden onder verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag, vallen onder de nieuwe wetgeving. Een bijdrage hiervoor vragen mag alsnog, maar deze is vrijwillig. Ook als ouders niet betalen mag een leerling gewoon mee.

• 13. Mag je leerlingen nog ‘een kaartje’ laten betalen als je een schoolfeest in het VO geeft?

  Ja dat mag, maar ook dit valt onder de regels voor de vrijwillige ouderbijdrage.

• 14. Wat is de rol van de MR bij de vrijwillige ouderbijdrage?

  Bij wijziging van de hoogte of bestedingsdoelen van de ouderbijdrage heeft de oudergeleding van de MR instemmingsrecht. De directie is ervoor verantwoordelijk dat de oudergeleding van de MR van dit recht gebruik kan maken.

• 15. Klopt het dat de Stichting Leergeld niet meer betaalt voor de vrijwillige ouderbijdrage?

  Dat klopt, sinds de nieuwe regeling is Leergeld zeer terughoudend geworden. Dat ligt overigens niet voor heel Nederland vast, de lokale stichtingen beslissen daar zelf over. Sommige gemeenten en organisaties als het Jeugdeducatiefonds hebben wel extra potjes.

• 16. Wat doe je als er niet genoeg geld binnenkomt via de vrijwillige ouderbijdrage?

  Bij het opstellen van een begroting moet zo goed mogelijk rekening worden gehouden met de verwachte inkomsten. Zo nodig moeten activiteiten worden aangepast. In sommige gevallen zal een activiteit niet doorgaan als er onvoldoende geld is binnengekomen. Sommige scholen vullen het budget aan, maar dat is niet verplicht en bepaald niet vanzelfsprekend. Het is van belang dat de MR, de ouderraad en de school hier samen afspraken over maken. Er zijn ook al scholen die de vrijwillige ouderbijdrage hebben afgeschaft en de activiteiten bekostigen vanuit de schoolbegroting.

• Valt eten tijdens een schoolreis onder de regels rond de vrijwillige ouderbijdrage?

  Bij een uitstapje van een dag is nog denkbaar om leerlingen de gelegenheid te geven zelf eten mee te nemen, of ervoor te kiezen onderweg iets te kopen. Bij meerdaagse reizen is die keuze er niet en maken de maaltijden echt onderdeel uit van het programma. De wetgeving rond de vrijwillige ouderbijdrage bepaalt dat leerlingen niet uitgesloten mogen worden van activiteiten, ook als ouders die bijdrage niet betalen. In dit geval geldt dat ook voor de maaltijden, omdat je die niet los kunt zien van de activiteit en er geen (gratis) alternatief is.

---