Ouderraad

De ouderraad bestaat uit een groep ouders die op school actief zijn en helpen bij een tal aan zaken. Zo helpt de raad bij het organiseren van activiteiten en kan de ouderraad ongevraagd advies geven aan schoolleider en medezeggenschapsraad.

Wat is de ouderraad?

Een ouderraad (OR), ook wel oudervereniging of oudercommissie genoemd, is een groep van ouders die zich heeft georganiseerd en verbonden is aan een school. Het initiatief voor het oprichten van een ouderraad ligt bij de ouders zelf of kan worden aangemoedigd door de schoolleider. De wet verplicht het niet dat elke basisschool en middelbare school een ouderraad heeft. Dit in tegenstelling tot de medezeggenschapsraad (MR) die wel verplicht is. Een persoon kan ook zowel lid zijn van de OR als MR.

De OR kan verschillende taken op zich nemen. Vaak is de belangrijkste taak van de ouderraad het organiseren van activiteiten met het geld van de vrijwillige ouderbijdrage. Van oudsher werd die bijdrage door veel ouderraden ook geïnd. Het komt steeds vaker voor dat de ouderraad de bijdrage niet zelf int, maar dat de school(leider) dit doet. Daarmee zijn ook risico’s voor aansprakelijkheid van ouders in de ouderraad beter afgedekt dan in situaties waarin de ouderraad het geld zelf int en beheert. Daarnaast kan de OR advies geven aan de schooldirecteur of aan de medezeggenschapsraad over alle beleidszaken van de school die ouders aangaat. Zo fungeert de OR dus ook als brug tussen schoolleider, medezeggenschapsraad (MR) en ouders van de school.

Vormen van de ouderraad

De ouderraad kan verschillende, juridisch verschillende, vormen aannemen, mede afhankelijk van of er een inschrijving is bij de Kamer van Koophandel (KvK). De vorm die wordt gekozen maakt uit, omdat het onder meer gaat over wie er bevoegd is om namens de OR te handelen en wie er aansprakelijk kan worden gesteld bij financieel wanbeleid. Er dient onderscheid te worden gemaakt tussen een informele ouderraad, een vereniging (waar ouders lid van zijn) en een stichting.

1. Informele ouderraad. De eerste mogelijkheid is dat er sprake is van een informele ouderraad. In dit geval staat deze niet ingeschreven in de KvK, maar komt een groep ouders informeel bij elkaar. Deze vorm past bij een situatie waarin de financiële middelen door de school worden beheerd. Er worden onderlinge afspraken gemaakt over het organiseren van de activiteiten me de geïnde ouderbijdrage. Omdat er geen statuten of een reglement zijn is het wel van belang om werkafspraken goed vast te leggen. Een informele ouderraad is af te raden als er geld geïnd of beheerd wordt. Er geldt dan namelijk een hoofdelijke aansprakelijkheid van alle bestuursleden.
2. Vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid. Bij deze tweede mogelijkheid is er wel sprake van een inschrijving bij de KvK. Bij deze optie is er geen notariële acte van oprichting en de groep ouders gaat dus naar de KvK zonder eerst naar de notaris te gaan en de statuten te laten controleren. Er geldt in eerste instantie een aansprakelijkheid voor de vereniging als geheel, maar als de vereniging haar afspraken niet nakomt kunnen bestuursleden ook hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld. Ook deze vorm past daarom bij een situatie waarin geen geld beheerd wordt.
3. Vereniging met volledige rechtsbevoegdheid. Net als bij optie 2 kent deze optie een inschrijving bij de KvK. De vereniging wordt opgericht via de notaris, die de statuten van de vereniging controleert en voorziet van goedkeuring. Voor de organisatie gelden dezelfde rechten en plichten als voor burgers: zo kan er een bankrekening worden geopend, geld geleend worden of een gebouw worden gehuurd of gekocht. Alleen bij wanbeleid kunnen bestuurders hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld.
4. Stichting. De vierde mogelijkheid is betreft een stichting, die geen leden kent. Ook bij deze vorm is een KvK-inschrijving noodzakelijk en mits deze middels een notariële is ingesteld heeft de stichting volledige rechtsbevoegdheid. De stichting heeft een bestuur, die gebruikelijk bestaat uit ten minste een voorzitter, een secretaris en een penningmeester. Het bestuur houdt zichzelf in stand: het kiest zijn eigen opvolgers voor bestuursleden die aftreden. Het belangrijkste verschil met de verenigingsvorm is dan ook dat bij de vereniging leden inspraak hebben in het bestuur en de koers van de organisatie, maar bij een stichting is er geen ledeninspraak omdat er geen leden zijn. De stichting kan wel donateurs hebben, maar die hebben geen formele inspraak.

Huishoudelijk reglement

Naast statuten is het verstandig om als ouderraad een huishoudelijk reglement op te stellen. In dit reglement worden afspraken en procedures opgenomen, bijvoorbeeld over de wijze waarop bestuursleden worden gekozen, hoe ouders lid kunnen worden en hoe vaak de OR vergadert. De VOO heeft een model voor het huishoudelijk reglement opgesteld (onderaan de pagina te vinden). Dit reglement kan worden gebruikt wanneer voor een verenigingsvorm is gekozen.

De ouderraad houdt in de regel eens per jaar een ouderavond, waar alle leden van de OR (in principe alle ouders van de school) welkom zijn. Tijdens deze ledenbijeenkomst doet de ouderraad verslag van de financiën (inkomsten en uitgaven) en de georganiseerde activiteiten van het afgelopen jaar. Het bestuur van de ouderraad zet deze terugblik tevens in een schriftelijk jaarverslag. Daarnaast wordt er ook vooruitgeblikt op de financiën en de activiteiten voor het komende schooljaar. De ouders die aanwezig bij de vergadering mogen stemmen over het jaarverslag en het jaarplan. Ook hebben zij het recht wijzigingen voor te stellen en aan te brengen. Het is gebruikelijk de jaarvergadering in het voorjaar te houden.

Rol van de MR

De MR heeft een adviesrecht met betrekking tot het aangaan, belangrijk wijzigen of verbreken van duurzame samenwerking met andere organisaties (artikel 11 lid 1 sub d WMS), waarmee ook de samenwerking tussen de school en een ouderraad kan worden bedoeld. Dit houdt in dat de MR advies mag geven over hoe deze samenwerking is vormgegeven (wat doet de ouderraad namens de school precies).

Er moeten tevens regelingen van gevolgen worden opgesteld voor personeel en voor ouders/leerlingen (artikel 15 lid 1 WMS) en ter instemming aan de betreffende geleding worden voorgelegd, mochten deze gevolgen er zijn als de samenwerking aan wordt gegaan, gewijzigd wordt of wordt verbroken (artikel 12 lid 1 sub a, artikel 13 lid 1 sub a, artikel 14 lid 2 sub a en artikel 14 lid 3 sub a WMS).

Meer weten over dit onderwerp?

Medezeggenschapsorganen en personen die lid zijn van de VOO kunnen elke schooldag contact opnemen met onze helpdesk met vragen over onderwijs en medezeggenschap. Verder hebben we een uitgebreid cursusaanbod en kunnen we begeleiden bij medezeggenschapskwesties.

Nog geen lid? Meer informatie over het lidmaatschap is op deze pagina te vinden, evenals de mogelijkheid om lid te worden. Naast contact met de helpdesk biedt het lidmaatschap voor medezeggenschapsorganen ook korting op alle cursussen en begeleiding, een gratis handboek voor nieuwe MR-leden en nog veel meer!

Bestanden

VOO - Huishoudelijk reglement ouderraad

131,68 KB

Download DOCX

VOO - Modelovereenkomst schoolleiding en ouderraad

122,96 KB

Download DOCX