Medezeggenschap op school

    Home - Medezeggenschap op school

Wat is medezeggenschap op school?

Medezeggenschap op school, in het basisonderwijs en in het voortgezet onderwijs (vo), is een wettelijk gergeld recht van ouders, personeelsleden en (in het vo) leerlingen om mee te denken en betrokken te zijn bij het beleid op school. Het gaat dan om de inrichting van de organisatie en beleid rondom onderwijs. De MR heeft een vijftal rechten: het recht op overleg, het informatierecht, het initiatiefrecht, het adviesrecht en het instemmingsrecht. Medezeggenschapsraden hebben dan ook veel invloed op het beleid op school.

De Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) is ervoor om deze MR’s te ondersteunen zodat zij hun belangrijke werk kunnen doen. Op deze pagina vindt u eerst een aantal algemene tips en uitgangspunten voor het werk van de MR. Daarnaast vindt u hoe wij middels onze helpdesk, advies en cursussen de MR’s in Nederland ondersteunen.

  • Kennis over medezeggenschap

    Basiskennis medezeggenschap

    De leden hebben een goede basiskennis. Om goed vorm en inhoud aan medezeggenschap te kunnen geven is basiskennis over het werk van de MR van groot belang. Wat kan een MR, waar mag een MR zich mee bemoeien, waar moet een MR zich mee bemoeien en waar moet hij zich vooral niet mee bemoeien? Het verdient aanbeveling als nieuwe leden een introducerende cursus volgen, of zichzelf bekwamen door middel van bijvoorbeeld het Zakboek Medezeggenschap. U kunt de belangrijkste wet, de Wet medezeggenschap op scholen, vinden op onze website, of de overheidswebsite.

    Activiteitenplan

    In het activiteitenplan beschrijft de medezeggenschapsraad wat hij zelf het komende schooljaar aan scholing, deskundigheidsbevordering of externe ondersteuning nodig heeft. Ook worden de speerpunten en de werkwijze van de MR beschreven. Tevens worden in het activiteitenplan kosten voor lidmaatschappen, abonnementen of de aanschaf van nieuwe publicaties opgenomen. Verder bevat het activiteitenplan de missie van de MR. Bij het formuleren van de missie gaat het om de vraag wat de MR-leden als hun belangrijkste taak zien, wat voor raad de MR wil zijn en wat men met de medezeggenschap wil bereiken. Een missie geeft de betekenis aan van de MR. Een missieomschrijving geeft aan of de MR-leden vooral het algemeen belang dienen of vooral de belangen van hun eigen achterban. Maar ook wordt duidelijk hoe de MR omgaat met beleidsvoorstellen: beïnvloeden of eerder toetsen en controleren.

    Het activiteitenplan bevat ook een overzicht van alle onderwerpen die de MR in dat schooljaar wil behandelen. Naast de vaste onderwerpen als de begroting, het jaarverslag van de MR en het formatieplan kunnen ook onderwerpen worden opgenomen die een meer ad hoc karakter hebben of die met het functioneren van de MR te maken hebben. En uiteraard biedt het schoolplan en het daarop gebaseerde jaarplan van de directeur speerpunten waar de MR in de loop van het schooljaar mee te maken krijgt. Aan het activiteitenplan wordt een begroting gekoppeld waarin de kosten voor de diverse activiteiten zijn opgenomen. De medezeggenschapsraad legt jaarlijks verantwoording af over de besteding van de middelen.

    Goede bereikbaarheid

    MR-leden moeten voor hun achterban bereikbaar zijn, bijvoorbeeld als ouders of personeelsleden vragen hebben over het voorgestelde beleid of willen weten wat er in de MR is besproken. De samenstelling van de MR staat in de schoolgids en is terug te vinden zijn op de website van de school. Ook beschikt de MR over een eigen algemeen mailadres, bijvoorbeeld [email protected] MR-leden kunnen ook een ‘spreekuur’ houden waar de achterban terecht kan met vragen en opmerkingen. En uiteraard kunnen moderne media behulpzaam zijn bij het vergroten van de bereikbaarheid.

    Onderwerpen die bij de achterban leven

    Vaak reageert een MR op een voorstel dat de directeur van de school voorlegt. Een MR kan ook ongevraagd beleidsonderwerpen aan de orde stellen die via de achterban zijn ingebracht. Een voorbeeld hiervan is een aanpassing van de schooltijden; dit is een onderwerp waarbij zowel ouders als personeelsleden betrokken zijn. Om als MR een actieve rol te kunnen spelen is het essentieel dat de MR weet wat er bij de achterban leeft en hierover pro-actief contact onderhoudt met de achterban.
    Onderscheid hoofd- en bijzaken

    Een lid van een goed functionerende MR kan in voldoende mate hoofdzaken van bijzaken onderscheiden en belangen afwegen. Voor de MR is het belangrijk dat de kwaliteit van het onderwijs gewaarborgd is. Verder moet de school financieel gezond zijn. Deze onderwerpen komen gedurende het schooljaar geregeld terug op de agenda van de medezeggenschap, andere worden één keer per jaar besproken, bijvoorbeeld de vakantieregeling of deelname aan een onderwijskundig experiment.

    Tweerichtingsverkeer

    Het tweerichtingsverkeer gaat over de informatie van de MR naar de achterban en omgekeerd. Een belangrijke informatiebron zijn de notulen van de vergaderingen; zorg dat deze helder en toegankelijk geschreven zijn. Een MR kan ook een thema-avond organiseren om de achterban te informeren over een belangrijk onderwerp en de mening van de achterban te peilen.

    Naast het geven van informatie is het belangrijk dat de medezeggenschap op school zich door zijn achterban laat informeren. Voor de oudergeleding van de MR kan het nuttig zijn om geregeld contact te hebben met de ouderraad. Deze groep actieve ouders heeft een grote binding met de school en zicht op wat er leeft. De personeelsgeleding van de MR kan via de teamvergadering geïnformeerd worden over belangrijke items voor het personeel van de school.

    Effectief vergaderen

    Een goede vergadering is uitermate belangrijk voor de MR. Dat begint met een overzichtelijke agenda waarop staat aangegeven wat de status van een agendapunt is (informatie, discussie of besluit) en hoe lang er over het agendapunt wordt gesproken. Alle MR-leden kunnen bijdragen aan een efficiënte vergadering door zich inhoudelijk goed voor te bereiden. Verder is het de taak van de voorzitter om de vergadering ordelijk te laten verlopen en er op toe te zien dat er duidelijke besluiten worden genomen. En ten slotte is een helder verslag inclusief actiepunten van belang.

    Taakverdeling

    Uit een goed gevuld jaarplan blijkt dat een MR-lid van veel zaken op de hoogte moet zijn. Voor inhoudelijke diepgang kan het verstandig zijn om de diverse onderwerpen in taakgebieden in te delen en deze te verdelen over de verschillende MR-leden. Veel voorkomende taakgebieden zijn financiën, personeelsbeleid, communicatie, onderwijskundig beleid en zorgbeleid.

    Bij de taakverdeling hoort verder dat een voorzitter en een secretaris/penningmeester worden benoemd. Deze worden uit de MR-leden gekozen en hun taken liggen vast in het huishoudelijk reglement.

    Netwerken

    MR-leden leven niet in een vacuüm; het is voor hen van belang om contacten te hebben met relevante anderen. Hierbij kan uiteraard gedacht worden aan de leden van de GMR, maar ook MR-leden van andere scholen die onder hetzelfde bestuur vallen. En in krimpsituaties kan het verstandig zijn om ook de MR van een ander bestuur te kennen. En verder is het handig om te weten of er onder de ouders specifieke deskundigheid is, bijvoorbeeld op het gebied van financiën. Zicht op en gebruik van specifieke kwaliteiten en competenties van anderen kan de positie van de MR op school versterken.

  • Helpdesk en advies

    De Vereniging Openbaar Onderwijs biedt advies en ondersteuning aan leden van medezeggenschapsraden. Dat doen we op verschillende manieren.

    VOO Helpdesk

    De VOO heeft een helpdesk waar MR’s die lid zijn van de VOO elke werkdag tussen 10:00 en 13:00 naartoe kunnen bellen. Ook is de helpdesk bereikbaar per e-mail of via het contactformulier op de pagina. We hebben een groot aantal veelgestelde vragen, die we ook gratis beschikbaar stellen aan niet-leden. U kunt uw MR lid maken van de VOO voor gebruikmaking van de helpdesk. De kosten hiervan worden vergoed door het bevoegd gezag/de schooldirectie (artikel 28 lid 2 WMS).

    Cursusaanbod

    De VOO is de grootste aanbieder van cursussen voor medezeggenschap op school in heel Nederland. In elke grote plaats bieden we cursussen aan waar u zich direct voor kunt inschrijven. Ook geven we cursussen voor een specifieke MR en kunnen we cursussen daarvoor op maat maken. Leden van de VOO krijgen 15% korting op al onze cursussen. Bekijk al onze cursussen hier.

    • Een groot aanbod aan cursussen over praktische onderwerpen, wet- en regelgeving en inhoudelijke thema’s
    • Cursusleiders die gespecialiseerd zijn in het onderwerp waar zij cursus over geven
    • 15% korting voor VOO-leden

    Begeleiding

    Als uw MR met een onderwerp bezig is waar extra ondersteuning voor kan worden gebruikt, biedt de VOO begeleiding op maat. We kunnen uw MR helpen bij het lezen en beoordelen van stukken van het bevoegd gezag, advies geven over een bepaalde situatie of helpen met opstellen van brieven, initiatiefvoorstellen en andere documenten. Komt u er niet uit, dan staan de VOO-adviseurs klaar om u te helpen. U kunt direct begeleiding aanvragen voor uw MR. Ook op begeleiding krijgen VOO-leden 15% korting.

    • Advies op maat voor MR’s, ouderraden, raden van toezicht en besturen
    • Experts op gebied van medezeggenschap die u kunnen helpen bij alle vragen over het onderwerp
    • 15% korting voor VOO-leden

Elles Verschoor
Cursusleider en adviseur

Elles Verschoor is cursusleider bij de VOO en verzorgt cursussen voor MR’s, ouderraden en tussenschoolse opvang.

Meer over Elles

Inschrijven voor onze nieuwsbrieven

MR Start

MR Start is dé basiscursus voor het werk als MR-lid in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs!

Bekijk cursus

Raadpleeg de helpdesk

Voor al uw vragen kunt u terecht bij de VOO helpdesk.

Helpdesk

Reactie van de VOO op het rapport ‘Grenzen stellen, ruimte laten’ van de Onderwijsraad In het rapport ‘Grenzen stellen, ruimte laten’ poogt de Onderwijsraad in het licht van de democratische rechtsstaat de gren ...



Ouders van schoolgaande kinderen -en zeker als die naar de middelbare school gaan- weten het: er komen nogal wat kosten bij kijken. Eerder schreef ik al over de vrijwillige ouderbijdrage en  ...