VOO pleit voor behoud openbare school in Breukelen 

De Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) maakt zich zorgen over de toekomst van het openbaar onderwijs in Nederland. Regelmatig krijgt de VOO signalen dat openbare scholen moeten sluiten of worden omgezet naar een andere schoolsoort, ook als het gaat om de laatste openbare school in een dorp, wijk of zelfs een hele gemeente. Op dit moment speelt dat rond een school voor voortgezet onderwijs in Breukelen. Het schoolbestuur wil van deze openbare school een algemeen bijzondere school maken. De VOO heeft daarover een bezorgde brief gestuurd aan de gemeenteraad van Stichtse Vecht. 

Garantiefunctie van het openbaar onderwijs 

Het openbaar onderwijs heeft in Nederland een bijzondere positie. Artikel 23, lid 4 van de Grondwet verplicht gemeenten ervoor te zorgen dat er voldoende openbaar onderwijs beschikbaar is. Dit is geen vrijblijvende bepaling: openbaar onderwijs moet bestaan, bijzonder onderwijs mag bestaan. De gedachte daarachter is helder: de aanwezigheid van openbaar onderwijs mag niet afhankelijk zijn van het particuliere initiatief. Eerst is er de openbare school als school van de gemeenschap; daarnáást is er ruimte voor het bijzonder onderwijs. 

De garantiefunctie staat in toenemende mate onder druk. De VOO ziet dat bestuurlijke en financiële overwegingen ertoe leiden dat openbare scholen verdwijnen, ook op plekken waar ze de enige zijn. Dat raakt direct aan de rechten van leerlingen en ouders die bewust kiezen voor onderwijs zonder religieuze of levensbeschouwelijke grondslag. 

Het belang van de beschikbaarheid van openbaar onderwijs werd onlangs ook weer benadrukt door een uitspraak van de Hoge Raad over vrijstelling van de leerplicht op religieuze gronden. De Hoge Raad oordeelde dat op die vrijstelling eigenlijk alleen een beroep gedaan kan worden als er niet voldoende openbare scholen in de buurt zijn. Het verdwijnen van openbaar onderwijs maakt dus ook de weg vrij voor juist een ruimer beroep op die vrijstelling. 

Hoewel bij de school in Breukelen de indruk wordt gewekt dat er in de praktijk niets verandert, verdwijnt door de omzetting het voortgezet openbaar onderwijs in de gemeente. Een algemeen bijzondere school is een private instelling met een eigen grondslag. Daarmee verdwijnt de wettelijke status van de openbare school, vervalt de zeggenschap van de gemeente en gaan alle bijbehorende rechtswaarborgen verloren. 

Brief aan de gemeenteraad van Stichtse Vecht 

De VOO heeft deze week een brief gestuurd aan de gemeenteraad van Stichtse Vecht. Daar ligt een raadsvoorstel voor om RSG Broklede, de laatste openbare school voor voortgezet onderwijs in de gemeente, over te dragen aan de Willibrord Stichting, met omzetting van de grondslag van openbaar naar algemeen bijzonder.  

De VOO roept de gemeenteraad op de instemming alleen te verlenen als RSG Broklede een openbare school blijft, door overdracht aan een andere openbare stichting, of door de Willibrord Stichting om te vormen tot een samenwerkingsstichting die ook openbare scholen in stand kan houden.