Geef je eindexamenkind een knuffel

Heb je een kind dat dit jaar eindexamen zou doen? Geef haar of hem dan nu een hele lange, stevige knuffel. Ik heb net mijn zoon geknuffeld. En gefeliciteerd. Want hij is feitelijk geslaagd. Zo maar. Zonder eindexamen te doen. Maar zelden voelde een felicitatie zo dubbelhartig.

Weet je nog van jezelf? Begin april: de laatste schooldag. Tegenwoordig vaak eenvoudig verkort tot LSD. En wat waren we braaf, maar we zetten wel even de hele school en haar omgeving op z’n kop. Want voor een keer waren wij de baas! En de rector en de leerkrachten lieten het goedmoedig over zich heenkomen. Want ook voor hen was het een mijlpaal. Al die leerlingen die ze jarenlang hadden opgeleid, begeleid en gesteund. De laatste lesdag. En ze pinkten een traantje weg, zonder dat de leerlingen het doorhadden.

Daarna het gala of een ander afsluitend feest. Hadden wij dat al in onze tijd? Jongedames in de prachtigste creaties, jongemannen in smoking of pak van hun vader of oudere broer. En natuurlijk de paar recalcitrante jaargenoten die uitbundig afweken van de ongeschreven regels. En iedereen door hun trotse ouders afgeleverd in de mooiste, opvallendste auto’s, trucks en tractors. Glimmend van trots.  

Vervolgens: drie, vier weken buffelen. Iedereen had zijn of haar berekeningen gemaakt. ‘Ik sta een 6,4 voor scheikunde, dus als ik een 4,6 haal, dan sta ik gemiddeld een 5,5 en dat wordt een 6’. Of precies andersom natuurlijk, met hetzelfde resultaat. Verhit gereken en gesprekken met vrienden en vriendinnen tot je er zelf heilig in geloofde.

Dan de eindexamens: sommige makkelijk, sommige zwoegen. Maar altijd na afloop wachten op je vrienden en vragen en antwoorden vergelijken. ‘Wat had jij bij vraag 2? Nee, dat was toch het existentialisme?’, en de acute twijfel die onvermijdelijk toesloeg. Vervolgens twee weken wachten. Voor sommigen in de geruststellende zekerheid dat het eigenlijk niet meer mis kon gaan. En voor anderen heen en weer tussen hemel of hel. En het verlossende telefoontje van de mentor.

‘Op donderdagochtend tussen 09:00 en 11:00 uur worden alle leerlingen gebeld die niet in een keer zijn geslaagd. Aansluitend bellen we alle andere leerlingen die dus wel zijn geslaagd.’ De meesten wisten eigenlijk wel dat ze geslaagd waren, ruim 85% was geslaagd, maar toch. De verlossing, de ultieme bevrijding. De punt achter de middelbare school. De punt die stond voor zoveel meer. Het begin van de rest van je leven. Je bent eindelijk volwassen. Allemaal vervat in dat ene telefoontje van je mentor: ‘je bent geslaagd!’

En daarna. Alle telefoontjes naar je vriendinnen en vrienden. De extatisch beleden vreugde. Het verdriet dat je meevoelde met je nog niet geslaagde klasgenoten. Maar de vreugde voerde de boventoon. Het gevoel van onoverwinnelijkheid. On top of the world! Afgetopt met eindexamenfeesten her en der. Als hier het bier op was toog je naar het andere feest tot vandaag en morgen in elkaar overliepen.

Je eindexamenreis. Interrailen voor velen. Het bestaat nog maar anders dan vroeger. Sommige kinderen hebben nu met vrienden zelf hun reis geboekt. Naar Kreta, Corfu, of nog exotischer plaatsen. Zonder reisbureau, maar zelf de vlucht en hun airbnb uitgezocht. Al maanden gonst het van de voorpret.

Maar het gaat allemaal niet door.

Voor maar liefst 199.000 leerlingen geldt: geen laatste schooldag. Geen gala. Geen gebuffel. Geen examens. Geen spannende afwachting. Geen overdreven opluchting. Geen feesten. Geen reizen. Helemaal niets.

Heb je een eindexamenkind? Of het nu al geslaagd is of niet, geef hem of haar een hele lange, stevige knuffel!

Marco Frijlink
Voorzitter van de Vereniging Openbaar Onderwijs