De Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) maakt zich zorgen over de toekomst van het openbaar onderwijs in Nederland. Ook in Breukelen staat het openbaar onderwijs onder druk. Het schoolbestuur van RSG Broklede wil de laatste openbare school voor voortgezet onderwijs in de gemeente omzetten naar een algemeen bijzondere school. De VOO heeft hierover een bezorgde brief gestuurd aan de gemeenteraad van Stichtse Vecht en roept op het openbaar karakter van de school te behouden.
CAO staat voor collectieve arbeidsovereenkomst en omvat afspraken over onder meer salaris, arbeidsomstandigheden en verlof voor een hele sector. In het primair en voortgezet onderwijs kennen we twee cao’s: de cao po en de cao vo.
Waarom een cao?
Een collectieve arbeidsovereenkomst zorgt ervoor dat niet elke werknemer individueel hoeft te onderhandelen met zijn baas over allerlei voorwaarden aan het werk. Als dat wel zou moeten zou dat zeer arbeidsintensief en ingewikkeld zijn en benadeelt dat de positie van de werknemer. In Nederland wordt in veel sectoren dan ook gekozen voor cao’s, waar afspraken worden gemaakt voor alle werknemers die in de sector werken en dus onder de cao vallen.
Zo geldt dat ook voor het onderwijs. Iedereen die werkzaam is in dienstverband binnen het onderwijs valt onder een van de cao’s. Voor het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs zijn er aparte cao’s, elk met hun eigen salaristabel en arbeidsvoorwaarden. De onderwijsvakbonden (zoals de AOb, CNV en Leraren In Actie) onderhandelen met de werkgevers (via de PO-Raad en VO-Raad) over deze zaken.
Hoe komen cao’s tot stand?
De cao voor het primair onderwijs wordt afgesloten door verschillende onderwijsvakbonden (vertegenwoordigers van personeel) en de PO-Raad (vertegenwoordigers van werkgevers). Voor het voortgezet onderwijs is de VO-Raad de onderhandelaar. De cao’s gelden voor een of meerdere jaren en voordat ze aflopen onderhandelen de vakbonden en werkgevers afspraken maken over vernieuwing.
Er wordt bij cao-onderhandelingen gediscussieerd over allerlei zaken. Het kan gaan om het salaris van leerkrachten, docenten en ander personeel. Maar ook om arbeidsvoorwaarden als rusttijen, vakantiedagen en taakbeleid. De afspraken die worden gemaakt gelden voor alle besturen in het funderend onderwijs en dus voor alle scholen. Het is niet mogelijk om minder te doen dan de cao voorschrijft, wel om meer te doen.
Waar vind ik de cao’s?
Elk jaar of elke paar jaar worden de cao’s vernieuwd en worden nieuwe afspraken opgenomen. Vooral de salaristabellen zijn vaak in korte tijd onderhevig aan verandering. De onderwijsvakbonden en werkgevers publiceren op hun websites altijd de meest actuele versie van de cao. Dit kan bijvoorbeeld via de website van de AOb. In het menu kunt u kiezen voor de cao die van toepassing is.
De vakbonden houden hun leden ook op de hoogte van de voortgang van de onderhandelingen en leggen de uitkomst van de cao-onderhandelingen vaak voor aan hun achterban/leden. Als VOO houden we via onze nieuwspagina op de hoogte van belangrijke cao-ontwikkelingen. Voor specifieke vragen over de status van cao-onderhandelingen kunt u bij de onderhandelaars terecht.
Rol van de MR
De MR heeft geen bevoegdheid met betrekking tot het vaststellen van de CAO. Dit doen de werknemersorganisaties namens alle werknemers en de werkgeversorganisaties namens alle werkgevers. Individuele personeelsleden kunnen via hun vakbond meepraten over de CAO.
De MR wordt wel vaak genoemd in de CAO, omdat in de CAO afspraken worden gemaakt over bij welke zaken de MR informatie moet ontvangen of moet instemmen. Zo staat in de CAO van het primair onderwijs bijvoorbeeld dat elke school een werkverdelingsplan moet schrijven, waarbij de personeelsgeleding van de MR een instemmingsrecht heeft (artikel 2.2 CAO primair onderwijs). Ook bijvoorbeeld het aantal uur dat personeelsleden ter beschikking krijgen voor hun MR-werk staat in de CAO opgenomen.
Meer weten over dit onderwerp?
Medezeggenschapsorganen en personen die lid zijn van de VOO kunnen elke schooldag contact opnemen met onze helpdesk met vragen over onderwijs en medezeggenschap. Verder hebben we een uitgebreid cursusaanbod en kunnen we begeleiden bij medezeggenschapskwesties.
Nog geen lid? Meer informatie over het lidmaatschap is op deze pagina te vinden, evenals de mogelijkheid om lid te worden. Naast contact met de helpdesk biedt het lidmaatschap voor medezeggenschapsorganen ook korting op alle cursussen en begeleiding, een gratis handboek voor nieuwe MR-leden en nog veel meer!
Bram Buskoop
BeleidsadviseurBram werkt sinds 2019 als beleidsadviseur bij de VOO, waar hij zich in het bijzonder bezighoudt met medezeggenschap en de website.
Meer over BramInschrijven voor onze nieuwsbrieven
"*" geeft vereiste velden aan
De VOO heeft twee introductievideo's over medezeggenschap ontwikkeld. Als (G)MR kun je deze video's gebruiken om jouw achterban uit te leggen hoe medezeggenschap werkt. Zet de video met de YouTube-link op jouw (G)MR-pagina op de website van de school. Zo laat je makkelijk en snel zien waarom medezeggenschap belangrijk is!