Positie openbaar onderwijs

De VOO bewaakt de idealen en de positie van het openbaar onderwijs. De openbare school heeft plaats voor ieder kind. In de wet heet dit ‘algemeen toegankelijk’. De openbare school is een ontmoetingsplaats en daarmee hét voorbeeld van ‘de samenleving in het klein’. Hier kunnen kinderen met verschillende achtergronden van jongs af aan samen leven en samen leren.  

Daar waar het openbaar onderwijs onder druk staat, door krimp of andere demografische ontwikkelingen, zet de VOO zich in voor het behoud van openbare scholen.  

De VOO streeft uiteindelijk naar ontmanteling van het verzuilde onderwijssysteem en bevordert ontwikkelingen die leiden tot actief pluriforme scholen, die open staan voor alle leerlingen en alle levensovertuigingen.

Lees op deze pagina meer over de visie en standpunten van de VOO op gebied van positie openbaar onderwijs.

  • Onze visie

    De openbare school is de school van en voor de samenleving. Zo geeft artikel 46 van de Wet op het Primair Onderwijs aan dat het openbaar onderwijs voor iedereen toegankelijk is, ieders godsdienst of levensbeschouwing eerbiedigt en bijdraagt aan “de ontwikkeling van de leerlingen met aandacht voor de godsdienstige, levensbeschouwelijke en maatschappelijke waarden zoals die leven in de Nederlandse samenleving en met onderkenning van de betekenis van de verscheidenheid van die waarden”. Wanneer kinderen met verschillende achtergronden samen naar één school gaan, die goed invulling geeft aan deze opdracht, komt dit zowel de leerling als de samenleving ten goede. 

    Daarnaast hebben alle PO en VO scholen in Nederland de opdracht om kinderen voor te bereiden op het participeren in een pluriforme, democratische samenleving. Binnen het openbaar onderwijs wordt een open en positief-kritische houding bij leerlingen (zowel naar zichzelf als naar medeleerlingen) gestimuleerd.  

    De school geeft daarbij zelf het voorbeeld, door de manier waarop zij omgaat met de leerlingen, ouders, personeelsleden en de omgeving van de school. Onderwijs is meer dan het overdragen van kennis en vaardigheden en het klaarstomen van leerlingen voor de maatschappij. Scholen hebben ook een maatschappelijke opdracht en worden geacht een bijdrage te leveren aan de samenleving en aan de directe omgeving waarin ze zijn gevestigd.  

    Artikel 23 van de Grondwet regelt de zorgplicht van de overheid voor het onderwijs én de vrijheid van onderwijs. Openbaar onderwijs moet voor ieder kind laagdrempelig beschikbaar zijn. De zorgplicht van de overheid voor het openbaar onderwijs moet wat de VOO betreft zeker behouden blijven en zelfs omgevormd worden tot het expliciete recht op kosteloos funderend onderwijs. De vrijheid van onderwijs moet echter ingeperkt worden daar waar het leidt tot scholen die hun onderwijs baseren op één enkele levensbeschouwing, of op basis hiervan zelfs kinderen of leerkrachten selecteren.

  • Onze standpunten

    • De VOO kiest voor School!. Dit betekent dat alle kinderen, ongeacht religieuze of levensbeschouwelijke achtergrond van ouders, samen met elkaar naar school gaan: Samen leven, samen leren. 
    • Algemene toegankelijkheid en algemene benoembaarheid moeten voorwaarde voor bekostiging zijn voor ál het primair en voortgezet onderwijs: alle leerlingen en leerkrachten zijn welkom op alle scholen.  
    • Er mogen geen nieuwe scholen gesticht worden op religieuze grondslag 
    • De laatste school in een gemeente en de eerste school in een nieuwbouwwijk moet altijd een openbare school zijn. 
    • Het recht op gratis funderend onderwijs moet vastgelegd worden in de Grondwet.  
    • Artikel 46 WPO en 42 WVO moeten gelden voor alle scholen: “Het onderwijs draagt bij aan de ontwikkeling van de leerlingen met aandacht voor de godsdienstige, levensbeschouwelijke en maatschappelijke waarden zoals die leven in de Nederlandse samenleving en met onderkenning van de betekenis van de verscheidenheid van die waarden.” 

Bram Buskoop
Beleidsadviseur

Bram is beleidsadviseur bij de VOO en houdt zich in het bijzonder bezig met medezeggenschap, identiteit van het openbaar onderwijs en politiek.

Meer over Bram

Inschrijven voor onze nieuwsbrieven

Lees ook

Raadpleeg de helpdesk

Voor al uw vragen kunt u terecht bij de VOO helpdesk.

Helpdesk

Deze week stond in het teken van de vrijwillige ouderbijdrage. Op 1 augustus wordt de wet van Peter Kwint en Lisa Westerveld van kracht. Deze wet bepaald dat kinderen niet mogen worden uitgesloten van activitei ...