Concept School! al toegepast in de praktijk

Na een werkbezoek aan het rooms-katholieke d’Oultremontcollege en de eveneens katholieke basisschool de Duinsprong in Drunen constateren Marco Frijlink (directeur van Vereniging Openbaar Onderwijs) en Hans Teegelbeckers (directeur van VOS/ABB) dat het concept ‘School!’ al wordt toegepast. 

Het in maart verschenen opiniestuk van Frijlink en Teegelbeckers  en een opiniestuk van Verhoef dat in april in dezelfde krant stond bood aanleiding tot een werkbezoek aan het d’Oultremontcollege in Drunen. Dit op uitnodiging van Bill Banning (leraar godsdienst en levensbeschouwing) en Carel Verhoef (auteur van onder andere het boek Inperking vrijheid van onderwijs).  

Verzuiling onderwijs achterhaald

Frijlink en Teegelbeckers stelden in hun gepubliceerde opiniestuk dat de vrijheid om scholen te stichten op religieuze gronden haar langste tijd heeft gehad: ‘Het is tijd voor de ontmanteling van het achterhaalde verzuilde onderwijsbestel op basis van grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs.’

School!

De VOO, en ook VOS/ABB, pleit al jaren voor onderwijs die voor alle leerlingen toegankelijk zou moeten zijn. De VOO ijvert voor ‘SCHOOL’: zonder de voorvoegsels openbare, katholieke, protestants-christelijke, islamitische of welk voorvoegsel dan ook. Waar ieder kind welkom is, mét aandacht en ruimte voor levensbeschouwing en geloof. Alle scholen zullen in de toekomst op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect aandacht moeten hebben voor diversiteit en levensbeschouwing. Volgens de VOO en VOS/ABB kan er een groot deel van de segregatieproblematiek in het onderwijs kan eenvoudig opgelost worden als het concept ‘School!’ landelijk zou worden toegepast. Deze verandering zal een cruciale en noodzakelijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van onze pluriforme samenleving’, aldus Frijlink en Teegelbeckers.

Tegengaan segregatie

De stelling dat artikel 23 zijn langste tijd heeft gehad, schoot in het verkeerde keelgat van Banning. Ook had hij grote moeite met het opiniestuk van historicus Verhoef, die pleitte voor aanpassing van artikel 23.
De voormalige conrector van het protestants-christelijke Marnix College in Ede stelde dat de huidige vrijheid van onderwijs leidt tot ‘versplintering van onze samenleving’ en ‘enorme segregatie’. Hij sprak van ‘honderden jongeren (…) die zich tegen onze westerse samenleving verzetten en die zich geen Nederlanders voelen’.

Eigentijds confessioneel onderwijs

Banning wilde aan Frijlink, Teegelbeckers en Verhoef laten zien ‘hoe confessioneel onderwijs eigentijds kan zijn’. Onderdeel van het werkbezoek was een les die Banning verzorgde aan groep 7 van basisschool de Duinsprong. Daarin stond een paaskaars centraal. Daaromheen liet Banning vol enthousiasme en op inspirerende wijze verschillende aspecten aan bod komen van religieuze diversiteit, wederzijds respect en zorg voor elkaar.
Ook was er een gesprek met Banning en de directeuren Heidi Smits van de Duinsprong en Art van Aken van het d’Oultremontcollege. Daarin kwam onder andere de katholieke identiteit van de scholen aan de orde in relatie tot de geringe mate waarin de meeste ouders, leerlingen en personeelsleden daar tegenwoordig nog mee bezig zijn. In sollicitatiegesprekken komt de katholieke identiteit niet meer aan bod. Van de ouders in Drunen gaat naar schatting nog maar 5 tot hooguit 10 procent naar de kerk.
Banning vertelde dat er desondanks grote waardering is voor het samen bijbelverhalen vertellen en bespreken, ‘met oog op waardenvorming’. Hij zei ook dat de scholen in Drunen staan ‘in een eeuwenlange katholieke open traditie die we nu eigentijds vormgeven’. Hij benadrukte dat dit moet worden gekoesterd ‘met fundamentele openheid voor anderen’.

Weinig verschillen

De conclusie van Frijlink en Teegelbeckers was dat het d’Oultremontcollege en basisschool de Duinsprong hebben laten zien dat er nog maar weinig verschillen zijn tussen deze katholieke scholen en het openbaar onderwijs. Ook daar is immers aandacht voor religieuze diversiteit, wederzijds respect en zorg voor elkaar.
‘In feite wordt in Drunen het concept School! in de praktijk gebracht. Ze stijgen daar al uit boven de denominatieve verschillen en daarmee ook boven artikel 23.’