De Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) maakt zich zorgen over de toekomst van het openbaar onderwijs in Nederland. Ook in Breukelen staat het openbaar onderwijs onder druk. Het schoolbestuur van RSG Broklede wil de laatste openbare school voor voortgezet onderwijs in de gemeente omzetten naar een algemeen bijzondere school. De VOO heeft hierover een bezorgde brief gestuurd aan de gemeenteraad van Stichtse Vecht en roept op het openbaar karakter van de school te behouden.
Als een school te weinig leerlingen heeft, kan het zijn dat de school moet sluiten of fuseren. Het is dan ook van belang dat er goed wordt geanticipeerd of er op termijn krimp plaatsvindt en wat de school hiermee moet doen.
Wat zijn de oorzaken van krimp?
Scholen krimpen als er minder leerlingen op de school zitten dan in het jaar ervoor. Bij de meeste scholen is krimp geen probleem. Vaak hebben scholen meer dan voldoende leerlingen om krimp op te kunnen vangen. Maar soms is de krimp problematischer, bijvoorbeeld als een school al relatief weinig leerlingen heeft. Dan dreigt het gevaar dat de school moet gaan fuseren of gaan sluiten.
Vooral in dorpen en in algemene zin gebieden buiten de Randstad is krimp een probleem. Doordat jongeren van het platteland naar de grote stad trekken en daar gezinnen starten, zijn er minder leerlingen die in dorpen naar school gaan. Vaak heeft een dorpsschool een bredere functie dan alleen het geven van onderwijs. De school kan in overleg met de gemeente kijken naar de mogelijkheden voor financiële steun om de school en dus de buurtfunctie in stand te houden.
Wat zijn de gevolgen van krimp?
De gevolgen van krimp kunnen ingrijpend zijn voor scholen. Als een school minder leerlingen heeft, krijgt de school minder geld. En als de school onder de zogeheten opheffingsnorm zit en dit drie jaar lang blijft, dan krijgt de school geen geld meer van de overheid. Dit betekent dat de school moet sluiten. Door de lagere inkomsten staat de onderwijskwaliteit mogelijk onder druk. Bijvoorbeeld door een tekort aan docenten of weinig onderwijsvormen.
Daarnaast zorgt krimp ervoor dat de keuze uit scholen voor ouders afneemt. Zeker voor kinderen in het voortgezet onderwijs kan krimp ervoor zorgen dat er geen school meer in de buurt te vinden is en dat zij voor het onderwijs verder moeten reizen.
Wat kan een school aan krimp doen?
Schoolbesturen onderhouden nauwe contacten met gemeenten. Gemeenten hebben een verantwoordelijkheid om te zorgen dat er voldoende (openbaar) onderwijs binnen de gemeente in stand wordt gehouden. Als er sprake is van krimp, kan het schoolbestuur met de gemeente overleggen over financiële steun en huisvesting.
Daarnaast kunnen scholen contact zoeken met andere scholen, bijvoorbeeld door gezamenlijk een profiel aan te bieden of profielen te verdelen. Voor kleine basisscholen is er de kleinescholentoeslag, omdat kleine scholen vaak per leerling hogere kosten hebben dan grotere scholen. Is een school de enige van de richting binnen een straal van 5 kilometer en heeft deze ten minste 50 leerlingen, dan kan de school een uitzondering voor sluiting aanvragen bij DUO. Ditzelfde geldt als de school de enige openbare school is binnen 10 kilometer (over de openbare weg gemeten) en ten minste 23 leerlingen heeft.
Rol van de MR
De MR heeft een adviesrecht bij een belangrijke inkrimping of uitbreiding van de werkzaamheden van de school of een belangrijk onderdeel ervan, dan wel vaststelling van beleid ter zake (artikel 11 lid 1 sub c WMS). Hiervan is sprake als het gaat om een wezenlijke, structurele of in kwantitatief opzicht aanzienlijke uitbreiding, bijvoorbeeld als gevolg van de geplande toename van het aantal leerlingen.
Wanneer er sprake is van de verzelfstandiging van een nevenvestiging, dan heeft de MR een instemmingsrecht (artikel 10 sub i WMS).
Meer weten over dit onderwerp?
Medezeggenschapsorganen en personen die lid zijn van de VOO kunnen elke schooldag contact opnemen met onze helpdesk met vragen over onderwijs en medezeggenschap. Verder hebben we een uitgebreid cursusaanbod en kunnen we begeleiden bij medezeggenschapskwesties.
Nog geen lid? Meer informatie over het lidmaatschap is op deze pagina te vinden, evenals de mogelijkheid om lid te worden. Naast contact met de helpdesk biedt het lidmaatschap voor medezeggenschapsorganen ook korting op alle cursussen en begeleiding, een gratis handboek voor nieuwe MR-leden en nog veel meer!
Eddy Habben Jansen
BeleidsadviseurEddy werkt sinds 2021 als beleidsadviseur bij de VOO, waar hij zich in het bijzonder bezighoudt met openbaar onderwijs en politieke kwesties.
Meer over Eddy(G)MR en Fusie
Cursus voor (G)MR-leden over de de rol van de medezeggenschap bij fusie.
Bekijk cursusInschrijven voor onze nieuwsbrieven
"*" geeft vereiste velden aan
De VOO heeft twee introductievideo's over medezeggenschap ontwikkeld. Als (G)MR kun je deze video's gebruiken om jouw achterban uit te leggen hoe medezeggenschap werkt. Zet de video met de YouTube-link op jouw (G)MR-pagina op de website van de school. Zo laat je makkelijk en snel zien waarom medezeggenschap belangrijk is!