Kansengelijkheid in het onderwijs

Elke school wil zorgen voor gelijke kansen voor leerlingen. Welke mogelijkheden zijn er daarvoor en hoe houd je structureel zicht op wat er in dit kader op school gebeurt? Daar lees je hier meer over.

Wat is kansengelijkheid?

Kansengelijkheid houdt in dat elk kind in het onderwijs dezelfde mogelijkheden krijgt om te leren en zich te ontwikkelen, ongeacht de sociaaleconomische of culturele achtergrond van het gezin. Hoewel kansenongelijkheid breder is dan alleen de schoolomgeving, kan de school wel degelijk een bijdrage leveren aan het bevorderen van gelijke kansen.

Het uitgangspunt is dan ook dat ieder kind volwaardig mee hoort te kunnen doen met alle activiteiten op school zonder financiële, culturele, sociale of organisatorische drempels. Door dat te doen wordt het talent van kinderen optimaal benut, zijn kinderen gemotiveerder en hebben zij een beter zelfbeeld. En zo zijn er nog veel meer redenen om in te zetten op gelijkere kansen voor kinderen.

Nadenken over kansengelijkheid

Als school is het schoolplan dé plek om alle activiteiten en maatregelen die kansengelijkheid bevorderen in op te nemen. Het schoolplan moet minstens elke vier jaar worden vastgesteld en bevat de belangrijkste beleidskeuzes voor die vier jaar.

Hoewel kansengelijkheid geen verplicht onderdeel is van het schoolplan, is het aan te raden om hierover als school wel informatie op te nemen. Wij raden scholen aan om te achterhalen welke factoren van ongelijkheid bij hun leerlingen spelen, een door het team gedragen schoolvisie op te stellen over kansengelijkheid, en hier doelstellingen met concrete acties aan te koppelen. Dat schept duidelijkheid wat er van het team verwacht wordt, welke interventies de school neemt, en wat ouders en leerlingen van de school mogen verwachten.

Concrete maatregelen

Hoewel het zorgen voor gelijkere kansen een uitdaging is waar complexe maatschappelijke vraagstukken mee gemoeid zijn, kan de school zeker een rol spelen bij het vergroten van kansen. Door er als school over te spreken wordt het bewustzijn vergroot. Hierdoor kan beleid op maat geformuleerd worden. Hiermee neemt de school kansengelijkheid serieus. En stelt de school zichzelf doelen die geëvalueerd en gemonitord kunnen worden.

Er zijn allerlei interventies mogelijk die de school kan inzetten om gelijke kansen te stimuleren. Bijvoorbeeld het laag houden of afschaffen van de vrijwillige ouderbijdrage. En, in het voortgezet onderwijs, zorgen dat schoolkosten zo laag mogelijk zijn. Ook kan gedacht worden aan het aanbieden van ontbijt of lunch voor leerlingen. Maar ook aandacht hebben voor diversiteit en inclusie, van lesmaterialen tot personeelsbestand, zijn acties waar scholen mee aan de slag kunnen gaan. Verder kan de school zorgen voor toegang tot voorzieningen zoals bijles, huiswerkbegeleiding of examentraining opties om kansengelijkheid te bevorderen.

Rol van de MR

De MR heeft geen formele rol als het gaat om breed beleid over kansengelijkheid. Maar veel maatregelen die kunnen bijdragen aan gelijkere kansen, daar kan de MR een advies- of instemmingsrecht bij hebben. Zo heeft de oudergeleding van de MR een instemmingsrecht met betrekking tot de hoogte en bestemming van de vrijwillige ouderbijdrage. Voor het primair onderwijs staat dit vastgelegd in artikel l13 lid 1 sub c WMS, voor het voortgezet onderwijs in artikel 14 lid 2 sub c WMS.

Als er in het schoolplan een hoofdstuk wordt besteed aan kansengelijkheid, dan valt dit onder het instemmingsrecht van de MR met betrekking tot het schoolplan (artikel 10 sub b WMS).

Meer weten over dit onderwerp?

Medezeggenschapsorganen en personen die lid zijn van de VOO kunnen elke schooldag contact opnemen met onze helpdesk met vragen over onderwijs en medezeggenschap. Verder hebben we een uitgebreid cursusaanbod en kunnen we begeleiden bij medezeggenschapskwesties.

Nog geen lid? Meer informatie over het lidmaatschap is op deze pagina te vinden, evenals de mogelijkheid om lid te worden. Naast contact met de helpdesk biedt het lidmaatschap voor medezeggenschapsorganen ook korting op alle cursussen en begeleiding, een gratis handboek voor nieuwe MR-leden en nog veel meer!