Burgerschap

Burgerschap is een verplicht onderdeel van het onderwijs in Nederland. Maar burgerschap uit zich niet alleen in collegebanken of in klaslokalen, maar is zichtbaar in de hele school.

Burgerschap verplicht

Burgerschapsopdracht

Scholen hebben een aantal algemene taken rondom burgerschap. Scholen moeten actief burgerschap en sociale cohesie bevorderen op doelgerichte en samenhangende wijze, waarbij he onderwijs zich in ieder geval op een drietal aspecten richt.

Deze drie aspecten zijn: (1) het bijbrengen van respect voor en kennis van de democratische rechtsstaat, (2) het ontwikkelen van de sociale en maatschappelijke competenties die de leerlingen in staat stellen deel uit te maken van en bij te dragen aan de pluriforme, democratische Nederlandse samenwerking en (3) het bijbrengen van kennis en respect over verschillen in godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, afkomst, geslacht, handicap of seksuele gerichtheid alsmede de waarde dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden.

Burgerschap in de school

Vaak denkt men bij burgerschap aan lessen over de Nederlandse waarden, de rechtsstaat en respect voor elkaar. Burgerschap is ook onlosmakelijk verbonden met lessen in het onderwijs hierover. In het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs zijn er verschillende termen voor het vak: Burgerschap, Maatschappijleer of Maatschappijwetenschappen. Voor in de les geeft ProDemos het gratis boek ‘Handschap Burgerschapsonderwijs. Voor het voortgezet onderwijs’ uit.

Naast les over burgerschap, is het van minstens even groot belang dat burgerschap leeft in de school. Bijvoorbeeld door een leerlingenraad of ouderraad in te stellen, door de medezeggenschap serieus te nemen en de school te zien als democratische entiteit.

Rol van de MR

De MR heeft een instemmingsrecht bij het vaststellen of wijzigen van het schoolplan (artikel 10 sub b WMS). Het beleid rondom burgerschap op school, en specifiek het onderwijs dat hierover wordt verzorgd, maakt onderdeel uit van het schoolplan.

Verder kan de MR in bredere zin met het bevoegd gezag nadenken over hoe burgerschap vorm krijgt in de school. Bijvoorbeeld door het instellen van een leerlingenraad, promoten van de medezeggenschap en het organiseren van extracurriculaire activiteiten. De oudergeleding van de MR heeft een instemmingsrecht ten aanzien van de hoogte en bestemming van de ouderbijdrage, die ook gebruikt kan worden voor activiteiten in het kader van burgerschap buiten het reguliere lesprogramma om.

Meer weten over dit onderwerp?

Medezeggenschapsorganen en personen die lid zijn van de VOO kunnen elke schooldag contact opnemen met onze helpdesk met vragen over onderwijs en medezeggenschap. Verder hebben we een uitgebreid cursusaanbod en kunnen we begeleiden bij medezeggenschapskwesties.

Nog geen lid? Meer informatie over het lidmaatschap is op deze pagina te vinden, evenals de mogelijkheid om lid te worden. Naast contact met de helpdesk biedt het lidmaatschap voor medezeggenschapsorganen ook korting op alle cursussen en begeleiding, een gratis handboek voor nieuwe MR-leden en nog veel meer!