Burgerschap

Burgerschap is een verplicht onderdeel van het onderwijs in Nederland. Maar burgerschap uit zich niet alleen in collegebanken of in klaslokalen, maar is zichtbaar in de hele school.


Burgerschap verplicht

De overheid vindt het van groot belang dat elke inwoner leert over de Nederlandse rechtsstaat en dat het onderwijs verbinding en participatie bevordert. Om te zorgen dat iedereen dit meekrijgt, is burgerschap een belangrijk onderdeel van het onderwijs in Nederland. Sinds 2006 geldt deze wettelijke opdracht voor scholen. Elke school in Nederland heeft de verplichting om een visie te ontwikkelen en uit te werken rondom burgerschapsonderwijs, de opbrengsten hiervan te evalueren en verantwoording hierover af te leggen in het schoolplan en de schoolgids.
Hoe scholen invulling geven aan de burgerschapsopdracht, is in grote mate aan de scholen zelf. De Rijksoverheid bepaalt bijvoorbeeld niet welke lesmaterialen scholen moeten gebruiken en welke inhoudelijke lesstof getoetst moet worden.

Burgerschapsopdracht

Scholen hebben een aantal algemene taken rondom burgerschap. Scholen moeten actief burgerschap en sociale cohesie bevorderen op doelgerichte en samenhangende wijze, waarbij he onderwijs zich in ieder geval op een drietal aspecten richt.

Deze drie aspecten zijn: (1) het bijbrengen van respect voor en kennis van de democratische rechtsstaat, (2) het ontwikkelen van de sociale en maatschappelijke competenties die de leerlingen in staat stellen deel uit te maken van en bij te dragen aan de pluriforme, democratische Nederlandse samenwerking en (3) het bijbrengen van kennis en respect over verschillen in godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, afkomst, geslacht, handicap of seksuele gerichtheid alsmede de waarde dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden.


Burgerschap in de school

Vaak denkt men bij burgerschap aan lessen over de Nederlandse waarden, de rechtsstaat en respect voor elkaar. Burgerschap is ook onlosmakelijk verbonden met lessen in het onderwijs hierover. In het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs zijn er verschillende termen voor het vak: Burgerschap, Maatschappijleer of Maatschappijwetenschappen. Voor in de les geeft ProDemos het gratis boek ‘Handschap Burgerschapsonderwijs. Voor het voortgezet onderwijs’ uit.

Naast les over burgerschap, is het van minstens even groot belang dat burgerschap leeft in de school. Bijvoorbeeld door een leerlingenraad of ouderraad in te stellen, door de medezeggenschap serieus te nemen en de school te zien als democratische entiteit.

Bram Buskoop
Beleidsadviseur

Bram is beleidsadviseur bij de VOO en houdt zich in het bijzonder bezig met medezeggenschap, identiteit van het openbaar onderwijs en politiek.

Meer over Bram

MR Academie

De MR Academie is dé e-learning omgeving voor alle MR-leden in het onderwijs. Volg een gratis demonstratie!

Bekijk cursus

Inschrijven voor onze nieuwsbrieven

Raadpleeg de helpdesk

Voor al uw vragen kunt u terecht bij de VOO helpdesk.

Helpdesk

Reactie van de VOO op het rapport ‘Grenzen stellen, ruimte laten’ van de Onderwijsraad In het rapport ‘Grenzen stellen, ruimte laten’ poogt de Onderwijsraad in het licht van de democratische rechtsstaat de gren ...



Ouders van schoolgaande kinderen -en zeker als die naar de middelbare school gaan- weten het: er komen nogal wat kosten bij kijken. Eerder schreef ik al over de vrijwillige ouderbijdrage en  ...