Onze helpdesk is niet beschikbaar van maandag 29 april tot en met vrijdag 3 mei, evenals donderdag 9 en vrijdag 10 mei 2024.

Burgerschap

Voor het laatst bewerkt op: maandag 29 augustus 2022

Burgerschap is een verplicht onderdeel van het onderwijs in Nederland. Maar burgerschap uit zich niet alleen in collegebanken of in klaslokalen, maar is zichtbaar in de hele school.


Burgerschap verplicht

De overheid vindt het van groot belang dat elke inwoner leert over de Nederlandse rechtsstaat en dat het onderwijs verbinding en participatie bevordert. Om te zorgen dat iedereen dit meekrijgt, is burgerschap een belangrijk onderdeel van het onderwijs in Nederland. Sinds 2006 geldt deze wettelijke opdracht voor scholen. Elke school in Nederland heeft de verplichting om een visie te ontwikkelen en uit te werken rondom burgerschapsonderwijs, de opbrengsten hiervan te evalueren en verantwoording hierover af te leggen in het schoolplan en de schoolgids.
Hoe scholen invulling geven aan de burgerschapsopdracht, is in grote mate aan de scholen zelf. De Rijksoverheid bepaalt bijvoorbeeld niet welke lesmaterialen scholen moeten gebruiken en welke inhoudelijke lesstof getoetst moet worden.

Burgerschapsopdracht

Scholen hebben een aantal algemene taken rondom burgerschap. Scholen moeten actief burgerschap en sociale cohesie bevorderen op doelgerichte en samenhangende wijze, waarbij he onderwijs zich in ieder geval op een drietal aspecten richt.

Deze drie aspecten zijn: (1) het bijbrengen van respect voor en kennis van de democratische rechtsstaat, (2) het ontwikkelen van de sociale en maatschappelijke competenties die de leerlingen in staat stellen deel uit te maken van en bij te dragen aan de pluriforme, democratische Nederlandse samenwerking en (3) het bijbrengen van kennis en respect over verschillen in godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, afkomst, geslacht, handicap of seksuele gerichtheid alsmede de waarde dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden.


Burgerschap in de school

Vaak denkt men bij burgerschap aan lessen over de Nederlandse waarden, de rechtsstaat en respect voor elkaar. Burgerschap is ook onlosmakelijk verbonden met lessen in het onderwijs hierover. In het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs zijn er verschillende termen voor het vak: Burgerschap, Maatschappijleer of Maatschappijwetenschappen. Voor in de les geeft ProDemos het gratis boek ‘Handschap Burgerschapsonderwijs. Voor het voortgezet onderwijs’ uit.

Naast les over burgerschap, is het van minstens even groot belang dat burgerschap leeft in de school. Bijvoorbeeld door een leerlingenraad of ouderraad in te stellen, door de medezeggenschap serieus te nemen en de school te zien als democratische entiteit.

Bram Buskoop
Beleidsadviseur

Bram is beleidsadviseur bij de VOO en houdt zich in het bijzonder bezig met medezeggenschap en kansengelijkheid.

Meer over Bram

Inschrijven voor onze nieuwsbrieven

"*" geeft vereiste velden aan

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws en updates*
Schrijf u in voor onze nieuwsbrief en ontvang wekelijks de nieuwste artikelen, tips en exclusieve inhoud over medezeggenschap, of kies voor de maandelijkse nieuwsbrief voor een update over het openbaar onderwijs.
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Raadpleeg de VOO Helpdesk

Voor alle vragen over onderwijs en medezeggenschap kunnen leden van de VOO terecht bij de helpdesk.

Helpdesk

Het is weer zover. De lente is begonnen, maar zoals bijna elk jaar is er nog veel op aan te merken. Te koud, te nat, te instabiel. Het is net de Staat van het Onderwijs. Elk jaar in april presenteert de Inspectie van het Onderwijs onder die noemer haar bevindingen in een lijvig rapport. Ook dit jaar is het weer raak, met nog ronkender bewoordingen dan vorige editie...



Als reactie op de aanpassingen in de Wet medezeggenschap op scholen (WMS) per 1 augustus 2023, hebben Tweede Kamerleden Stoffer en Pijpelink een amendement voorgesteld dat deze week met algemene stemmen in de Tweede Kamer is aangenomen. Dit amendement op een onderdeel van de Reparatiewet OCW voor het jaar 2023-2024, versterkt de informatiepositie van de medezeggenschapsraad en brengt de tekst van de WMS op dit punt in lijn met de tekst in de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). 



popup-close

Blijf op de hoogte van de laatste updates met onze nieuwsbrief!

Ontvang wekelijks nieuwe artikelen, tips en exclusieve inhoud over medezeggenschap, of maandelijkse updates over openbaar onderwijs.

"*" geeft vereiste velden aan

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws en updates*
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.