Rol gemeente bij onderwijs

De gemeente heeft een belangrijke rol bij het onderwijs in de gemeente. Zo is de lokale overheid verantwoordelijk voor onderwijshuisvesting. Lees meer over de rol van de gemeente bij het primair en voortgezet onderwijs.


Openbaar onderwijs in de gemeente

In de Grondwet is vastgelegd dat de gemeente moet zorgen voor een ‘genoegzaam aantal openbare scholen’ (artikel 23 lid 4 Grondwet). Dit betekent dat ieder kind in de gemeente de keuze moet kunnen maken om naar een openbare school te gaan. Soms staat de positie van openbaar onderwijs onder druk, bijvoorbeeld bij daling van het aantal leerlingen of bij fusies tussen openbare en bijzondere scholen. Opheffing van openbare scholen en dergelijke fusies kunnen alleen met instemming van de gemeenteraad.

In artikel 48 van de Wet op het primair onderwijs (WPO) en in artikel 42b van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) staat de rol van de gemeenteraad bij het in stand houden van openbare scholen. Zo heeft de gemeenteraad de taak om leden van de raad van toezicht te benoemen en ontvangt de raad een verslag van werkzaamheden, waarin aandacht wordt besteed aan het openbaar onderwijs.


Huisvesting en onderwijsbeleid

Scholen in Nederland hebben de vrijheid om het onderwijs in te richten zoals de scholen zelf goeddunkt, zolang ze aan de landelijke eisen voldoen. Een gemeente heeft geen invloed op het onderwijsbeleid van de school, maar kan wel in overleg met scholen een convenant opstellen bijvoorbeeld op gebied van gezonde voeding en sport. Verder kan de school als belangrijke signaleringsfunctie dienen voor de gemeente voor problematiek thuis.

Waar de gemeente wettelijk voor verantwoordelijk voor is, is het huisvesten van scholen binnen de gemeente (artikel 95 WPO en artikel 76f WVO). Als raadslid kunt u vragen stellen aan het college van burgemeester en wethouders over de staat van de gebouwen waarin scholen gehuisvest zijn.


VOO en rol van gemeente bij onderwijs

De VOO ondersteunt gemeenten en gemeenteraden bij hun rol in het onderwijs. Raadsleden en wethouders met vragen kunnen terecht bij de VOO Helpdesk. Daarnaast biedt de VOO begeleiding op maat en kunnen wij een informatiebijeenkomst over de rol van de gemeente(raad) bij het onderwijs verzorgen.

Janny Arends
Senior beleidsadviseur

Janny is senior beleidsadviseur bij de VOO en houdt zich in het bijzonder bezig met medezeggenschap.

Meer over Janny

MR Academie

De MR Academie is dé e-learning omgeving voor alle MR-leden in het onderwijs. Volg een gratis demonstratie!

Bekijk cursus

Inschrijven voor onze nieuwsbrieven

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

23 mrt 2023

Het is lang geleden dat de lente zo miezerig is begonnen als dit jaar. In allerlei opzichten.