Centraal examen (CE) (VO)

Een middelbare scholier wordt op twee manieren getoetst om te kijken of hij of zij een diploma kan krijgen: het centraal examen en het schoolexamen. In dit artikel meer over het schoolexamen.

Verschil centraal eindexamen en schoolexamen

Het centraal examen (CE), ook wel centraal eindexamen genoemd, is een landelijk georganiseerd examen waar alle leerlingen aan meedoen. Elk vak heeft een eigen centraal eindexamen. Het betreffen de laatste toetsen om een bepaald vak en uiteindelijk de vmbo-, havo- of vwo-opleiding af te ronden.

Het schoolexamen (SE) is een overkoepelende term voor de toetsen die een leerling maakt gedurende de middelbare school waarvan de resultaten meetellen voor het eindresultaat aan het einde van de opleiding. De school bepaalt zelf de invulling van de schoolexamens.

Vaststellen van de inhoud van het CE

Het College voor Toetsen en Examens (CTE) heeft de regie over het proces tot vaststelling van de inhoud van de centrale eindexamens. De minister van Onderwijs stelt per vak en per schooltype het examenprogramma vast. Daarin staat wat leerlingen moet kennen en kunnen. Het CTE stelt daarbij de syllabus vast met toelichtingen op de leerstof die wordt getoetst.

Het Cito maakt nadat de voorwaarden waaraan de examens moeten voldoen zijn vastgesteld, de toetsen, die vervolgens weer worden vastgesteld door het CTE. Naast de examens worden ook de correctievoorschriften vastgesteld, die leraren gebruiken om te beoordelen hoe leerlingen het examen hebben gemaakt.

Typen centrale examens

Er zijn verschillende vormen waarin centrale eindexamens worden afgenomen. Centraal schriftelijk examens (CSE’s) zijn examens waarbij leerlingen vragen op papier beantwoorden (fysiek dan wel digitaal). Per onderwijstype kan de wijze waarop de examens worden afgenomen verschillen.

Daarnaast zijn er ook centrale praktijkexamens (CPE’s) bij verschillende onderwijstypen. Dat gaat bijvoorbeeld om tekenen en handvaardigheid. Sommige vakken hebben alleen een CSE, sommige alleen een CPE en sommige vakken hebben een combinatie van schriftelijke en praktische eindexamens.

Beoordelen van de examens

Het CTE stelt dus ook correctieschriften vast die leraren helpen met het beoordelen van de antwoorden van de leerlingen. Daarbij worden ook examens na afname genormeerd, wat ervoor zorgt dat leerlingen jaarlijkse dezelfde prestatie moeten verrichten voor een voldoende. Voor het vaststellen van de normering worden analyses van het Cito, maar ook reacties van docenten, vakverenigingen en het LAKS gebruikt.

Na het maken van het centraal eindexamen zijn er altijd meerdere docenten die het examen zullen beoordelen. Er is een eerste en een tweede ‘corrector’. De eerste corrector is een persoon van jouw eigen school. De tweede corrector is een docent van een andere school. Als er verschillen zitten in de beoordeling, overleggen de correctoren over wat het uiteindelijke cijfer moet worden.

Vaststellen van de uitslag

Zodra de centraal eindexamens zijn nagekeken, ontvangen de leerlingen de uitslagen. Per onderwijstype zijn er andere voorwaarden voor het wel of niet slagen voor het centraal eindexamen. Daarnaast weegt dus ook het schoolexamen mee bij de vraag of je als leerling geslaagd bent en een diploma ontvangt.

Als een leerling na de eerste keer maken van het centraal eindexamen nog niet geslaagd is, zijn er mogelijkheden om bepaalde centrale eindexamens te herkansen. Het kan zijn dat een leerling na het maken van deze herkansingen alsnog geslaagd is.

Rol van de MR

De medezeggenschapsraad (MR) op school heeft geen rol bij de totstandkoming van de centrale eindexamens, wel bij de schoolexamens.

In het programma van toetsing en afsluiting (PTA) moet staan opgenomen welke examenstof van het examenprogramma behoort tot de verplichte examenstof van het centraal examen. In het PTA staat ook de inhoud en frequentie van schoolexamens. De MR heeft een instemmingsrecht met betrekking tot het PTA, omdat dit behoort bij het schoolplan (artikel 10 sub b WMS).

Meer weten over dit onderwerp?

Medezeggenschapsorganen en personen die lid zijn van de VOO kunnen elke schooldag contact opnemen met onze helpdesk met vragen over onderwijs en medezeggenschap. Verder hebben we een uitgebreid cursusaanboden kunnen we begeleiden bij medezeggenschapskwesties.

Nog geen lid? Meer informatie over het lidmaatschap is op deze pagina te vinden, evenals de mogelijkheid om lid te worden. Naast contact met de helpdesk biedt het lidmaatschap voor medezeggenschapsorganen ook korting op alle cursussen en begeleiding, een gratis handboek voor nieuwe MR-leden en nog veel meer!