Laatst bijgewerkt op 21 augustus 2026
De medezeggenschapsraad (MR) is de vertegenwoordiging van personeel, ouders en (in het voortgezet onderwijs) leerlingen. Om te bepalen wie in de MR komen, worden verkiezingen georganiseerd.
In het kort
- MR-leden worden gekozen via verkiezingen door en uit personeel, ouders en, in het voortgezet onderwijs, leerlingen.
- Het medezeggenschapsreglement legt omvang, samenstelling, zittingsduur en verkiezingsprocedure van de MR vast.
- Een verkiezingscommissie van doorgaans drie MR-leden organiseert kandidaatstelling, stemperiode en bekendmaking van de uitslag.
Verkiezingen van MR-leden
De MR-leden worden wettelijk verplicht gekozen door middel van verkiezingen. Iedereen met passief kiesrecht (personeel, ouders/voogden/verzorgers en leerlingen) mag zich kandideren, en iedereen met actief kiesrecht mag stemmen. Personeel dat in dienst is of minstens zes maanden werkt, heeft kiesrecht, met uitzondering van leden van het bevoegd gezag en de gesprekspartner van de MR. Stagiaires hebben geen kiesrecht.
Bij ouders gaat het om iedereen die de (dagelijkse) zorg heeft over een kind op school. De personeelsgeleding (PMR) wordt gekozen door en uit het personeel, de oudergeleding (OMR) door en uit de ouders, en de leerlingengeleding (LMR) door en uit de leerlingen.
Rol van de MR
De omvang en samenstelling en de zittingsduur van de MR worden vastgelegd in het medezeggenschapsreglement. Zodra de zittingsduur van een MR-lid verloopt, krijgen alle betrokkenen de kans zich opnieuw kandidaat te stellen. Ook het huidige MR-lid mag zich herkiesbaar stellen, tenzij dit in het reglement is uitgesloten. Het is toegestaan om in het reglement te bepalen dat er een maximum aantal zittingstermijnen is.
De MR speelt een cruciale rol in de medezeggenschap op school. Door actieve betrokkenheid en goede communicatie met de achterban, zorgt de MR ervoor dat de belangen van personeel, ouders en leerlingen worden behartigd.
Verkiezingen van GMR-leden
De leden van de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) worden gekozen door de leden van de afzonderlijke MR’s. PMR-leden stemmen op kandidaten voor de PGMR, OMR-leden voor de OGMR en LMR-leden voor de LGMR. Elk personeelslid, ouder of leerling kan zich kandideren voor de GMR, tenzij het reglement dit beperkt tot MR-leden.
In sommige gevallen wordt in het reglement afgesproken dat GMR-leden per school of cluster scholen worden gekozen. Dan stemmen de MR-leden alleen op kandidaten uit hun eigen school of cluster.
Organisatie van de verkiezingen
De verkiezingsprocedure wordt vastgesteld in het medezeggenschapsreglement. Meestal is de MR zelf verantwoordelijk voor de organisatie. Goede communicatie met de achterban is essentieel: als de MR alleen tijdens verkiezingen zichtbaar is, zal de betrokkenheid laag blijven.
Als er onvoldoende kandidaten zijn, blijft de vacature bestaan en moet er voor die vacature opnieuw een oproep worden gedaan. Ook het bevoegd gezag heeft een verantwoordelijkheid voor het goed functioneren van de medezeggenschap en kan zo nodig ingrijpen door bijvoorbeeld ook een oproep te doen aan alle kiesgerechtigden om zich aan te melden.
Stappenplan verkiezingen
De eerste stap is het instellen van een verkiezingscommissie, meestal bestaande uit drie MR-leden, eventueel aangevuld met leden uit de ouderraad, personeelsraad of leerlingenraad. Deze commissie stelt de kandidaatstellings- en stemperiode vast en zorgt voor een wervende oproep aan alle kiesgerechtigden.
Als er onvoldoende kandidaten zijn, kan een profielschets helpen om specifieke kennis of ervaring te benadrukken. Ook kan worden gekeken of er geïnteresseerden zitten in de ouder- of leerlingenraad. Als er evenveel aantal kandidaten als vacatures zijn hoeft er niet gestemd te worden; de kandidaten worden dan direct benoemd.
Stemprocedure en uitslag
Als er meer kandidaten dan zetels zijn, organiseert de verkiezingscommissie verkiezingen tijdens een stemperiode. Alle kiesgerechtigden krijgen de kans om geheim en schriftelijk te stemmen, fysiek of digitaal. Er is geen minimumopkomst vereist.
Na afloop van de stemperiode telt de commissie de stemmen en maakt de uitslag bekend. Bij een gelijk aantal stemmen beslist het lot. De gekozen kandidaten worden geïnformeerd over hun verkiezing. Ook het bevoegd gezag wordt geïnformeerd over de uitslag.
Tussentijdse verkiezingen
Als een MR-lid aftreedt, wordt deze vervangen door de eerstvolgende niet-verkozen kandidaat. Als er geen reservekandidaten zijn, worden tussentijdse verkiezingen georganiseerd volgens dezelfde regels. In het medezeggenschapsreglement wordt vastgelegd of een tussentijds gekozen kandidaat de zittingstermijn van het vertrokken lid afmaakt, of meteen een volledige zittingstermijn krijgt.
Digitale verkiezingen worden steeds vaker gebruikt, mits de geheimhouding en het principe van één stem per kiesgerechtigde gewaarborgd zijn. Dit kan bijvoorbeeld via unieke inlogcodes.
Voorbeeld tijdpad verkiezingen
| Datum | Actie |
|---|---|
| 1 augustus | Formele start nieuwe leden |
| Mei-Juli | Meelopen, cursus volgen |
| 22 april | Bekendmaking uitslag stemperiode |
| 22 april | 4e bijeenkomst verkiezingscommissie |
| 21 april | Sluiting stemperiode |
| 15 april | Mail start stemperiode |
| 8 april | Bekendmaking uitslag kandidaatstellingsperiode |
| 8 april | 3e bijeenkomst verkiezingscommissie |
| 5 april | Sluiting kandidaatstelling |
| 1 april | Herinnering mail kandidaatstelling |
| 25 maart | Mail start kandidaatstellingsperiode |
| 18 maart | 2e bijeenkomst verkiezingscommissie |
| 26 februari | Aankondiging verkiezingen |
| 29 januari | 1e bijeenkomst verkiezingscommissie |
| December | Instellen verkiezingscommissie |
Meer leren over hoe je goed contact onderhoudt met je achterban? Volg de cursus MR en Achterban van de VOO!
Gerelateerde pagina's
De VOO helpt (G)MR's verder
Met deze vormen van ondersteuning
Nieuwsbrief Medezeggenschap
Wekelijks actualiteiten en tips voor iedereen met een rol in de medezeggenschap.