Samenwerkingsschool

Laatst bijgewerkt op 18 augustus 2026

Een samenwerkingsschool is een school waarin openbaar en bijzonder onderwijs samenkomen. Zo’n school ontstaat door het samengaan van een openbare school met bijvoorbeeld een katholieke school. Hieronder volgt meer over de redenen om een samenwerkingsschool te vormen, de organisatie ervan en de rol van de medezeggenschapsraad (MR) daarbij.

Waarom een samenwerkingsschool?

Een samenwerkingsschool ontstaat vaak in situaties waarin het leerlingenaantal daalt en scholen moeite hebben om zelfstandig voort te blijven bestaan. Dit komt vooral voor in gebieden waar sprake is van leerlingdaling. Door samen te werken kunnen scholen ervoor zorgen dat zowel openbaar als bijzonder onderwijs in een regio behouden blijft.

Wanneer bijvoorbeeld een openbare school en een bijzondere school in dezelfde plaats beide te weinig leerlingen hebben, kunnen de schoolbesturen ervoor kiezen om samen een school te vormen. Op deze manier blijft het onderwijsaanbod behouden en kunnen leerlingen onderwijs blijven volgen vanuit de verschillende identiteiten.

Wat is een samenwerkingsschool precies?

Een samenwerkingsschool is een school die ontstaat door het samenvoegen van één of meer openbare scholen met één of meer bijzondere scholen. Binnen deze school wordt zowel openbaar als bijzonder onderwijs aangeboden. Zowel openbare als bijzondere schoolbesturen kunnen een samenwerkingsschool in stand houden.

Een samenwerkingsschool ontstaat door een fusie, waarvoor een fusie-effectrapportage moet worden opgesteld, waarover de MR instemmingsrecht heeft. Een voorwaarde voor het vormen van een samenwerkingsschool is dat de betrokken scholen minimaal zes jaar voor bekostiging in aanmerking zijn gekomen. Bovendien geldt dat één van beide scholen op 1 oktober van het eerste of tweede schooljaar voorafgaand aan de fusiedatum onder een bepaald aantal leerlingen moet zitten. Dit aantal ligt iets boven de opheffingsnorm. Een samenwerkingsschool kan gevormd worden om te voorkomen dat een van de scholen door een laag leerlingenaantal mogelijk zou moeten sluiten.

De identiteitscommissie

Een samenwerkingsschool moet een identiteitscommissie instellen. Deze commissie heeft wettelijke bevoegdheden en houdt zich bezig met het bewaken van de verschillende identiteiten binnen de school. In de statuten van het schoolbestuur worden afspraken opgenomen over onder andere de samenstelling, benoeming, herbenoeming en het ontslag van de leden van de commissie.

In het schoolplan en de schoolgids wordt beschreven hoe het openbare karakter en de bijzondere identiteit binnen de school vorm krijgen. Wanneer sprake is van een bijzonder bestuur of samenwerkingsbestuur, moet jaarlijks aan de gemeenteraad worden gerapporteerd over de wijze waarop het openbare karakter wordt ingevuld.

Rol van de MR

De MR heeft een instemmingsrecht op het voorgenomen besluit tot fusie, de fusie-effectrapportage en het beleid dat hiermee samenhangt (artikel 10 sub h WMS). Onder beleid ter zake kan bijvoorbeeld een intentieverklaring vallen waarin de plannen voor de samenwerkingsschool worden beschreven. Bij een fusie moet daarnaast een ouderraadpleging worden georganiseerd (artikel 15 lid 3 WMS).

Wanneer een fusie leidt tot de vorming van een samenwerkingsschool, moeten de oudergeledingen van de betrokken MR’s ook instemmen met de wijziging van de grondslag van de school (artikel 13 lid 1 sub b en artikel 14 lid 2 sub b WMS).