Kansengelijkheid

De weerstand tegen de manier waarop wij leerlingen in het basisonderwijs al op 11-jarige leeftijd selecteren voor een vervolgopleiding groeit. En dat is goed, want we doen veel leerlingen tekort. Met de verkiezingen op komst lijkt er momentum te ontstaan om hier nu eindelijk echt iets tegen te doen.

Ondanks de leerplicht zitten in Nederland meer dan 15.000 kinderen zonder onderwijs thuis. Tijd om het leerrecht handen en voeten te geven!

De hoge schoolkosten waren al een probleem voor veel gezinnen en door de toenemende armoede leidt dit tot grotere ongelijkheid. Onderwijs-, leerling- en ouderorganisaties sturen de Tweede Kamer een brief met het verzoek een einde te maken aan die ongelijkheid. Laptops en tablets voor school zouden kosteloos beschikbaar moeten zijn voor alle leerlingen en als het aan de ondergetekende organisaties ligt wordt de vrijwillige ouderbijdrage in het primair onderwijs helemaal afgeschaft. “Als de minister kansengelijkheid serieus neemt moet hij ervoor zorgen dat het onderwijs toegankelijk is voor alle kinderen, ongeacht de portemonnee van hun ouders”, aldus Marco Frijlink, voorzitter van de VOO (Vereniging Openbaar Onderwijs).  

Onderzoek van de Inspectie voor het Onderwijs toont aan dat scholen in het voortgezet onderwijs de ouders niet goed informeren over de vrijwillige ouderbijdrage. De Inspectie onderzocht 160 schoolgidsen en in ruim driekwart van de gevallen voldoen de schoolgidsen niet aan de wet. Scholen onduidelijk over vrijwilligheid ouderbijdrage

In de Staat van het Onderwijs 2023 schetst de Inspectie voor het Onderwijs opnieuw een verontrustend beeld. Het gaat niet goed met ons onderwijs. Dat is niet verrassend en bleek ook al uit voorgaande edities. Toch ontbreken in het rapport vaak de analyse, de verbanden tussen geconstateerde tekortkomingen en daarmee ook de aanzet voor oplossingen.

Wat begon als een manier om zijn dochter te helpen met haar schoolprestaties, is voor Jesús Medina inmiddels een passie. Inmiddels heeft Urban Chess op meer dan 150 plekken in het hele land schaaktafels geregeld, maar het liefst wil Jesús ze plaatsen op het schoolplein van elke basisschool en elke middelbare school in ons land.  

Het viel te verwachten, helaas: in 2024 groeit de armoede onder kinderen schrikbarend. 7,1% dat zijn in een klas van gemiddeld 24 kinderen, twee kinderen per klas. En natuurlijk zijn er lokale en regionale verschillen, maar met deze aantallen, mag je stellen dat in elk geval elke school ermee te maken heeft.

Een zeer klein deel van het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs heeft armoedebeleid geformuleerd, blijkt uit onderzoek namens de VOO. Terwijl armoede wel degelijk op elke school speelt. Het formuleren van een armoedebeleid in het schoolplan kan ervoor zorgen dat het thema bespreekbaarder wordt en dat kinderen beter worden ondersteund. Om dit te realiseren, pleit de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) voor het wettelijk verplicht opnemen van armoedebeleid in het schoolplan.

De vrijwillige ouderbijdrage veroorzaakt verschillen tussen scholen en moet afgeschaft worden. Sommige scholen wachten een politieke keuze hiervoor niet af en zetten die stap zelf al.

Regelmatig krijgen we bij onze helpdesk vragen over de vrijwillige ouderbijdrage. Vaak is er onduidelijkheid over de wetgeving of worden regels niet goed nageleefd. De bijdrage moet echt vrijwillig zijn en in alle communicatie richting ouders moet dat duidelijk worden aangegeven.

Digitale leermiddelen en de vrijwillige ouderbijdrage leiden tot kansenongelijkheid. Maak daar een einde aan, roepen ouderorganisaties op.

Er gaat nog steeds veel mis met het innen en besteden van de vrijwillige ouderbijdrage op basisscholen en middelbare scholen. De VOO krijgt signalen uit het hele land van ouders dat nog steeds kinderen niet mee mogen doen met activiteiten omdat de bijdrage niet is betaald.

Het thuiszittersteam van de Fritz Redlschool in Utrecht begeleidt leerlingen terug naar school door echt te kijken wat de jongere nodig heeft. Zonder protocollen, maatwerk bij de jongere thuis, zodat uiteindelijk schoolgang weer tot stand komt. 

De ouderbijdrage wordt voor veel meer gebruikt dan alleen een schoolreisje. Het is onvermijdelijk dat we het gesprek gaan voeren over de vraag wat we vinden dat er voor elke leerling aan budget beschikbaar zou moeten zijn.

De VOO stelt voor om het opnemen van armoedebeleid in het schoolplan wettelijk te verplichten. De reacties vanuit de wetenschap en het werkveld hierop zijn vrij positief.