Schoolboeken

Laatst bijgewerkt op 12 augustus 2026

Elke leerling heeft lesmateriaal nodig om het onderwijs goed te kunnen volgen. De school is daarom verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van de benodigde boeken en andere leermiddelen. Bij de organisatie rondom schoolboeken spelen wettelijke regels, praktische keuzes en de rol van de MR een belangrijke rol.

Organisatie rondom schoolboeken

De school is verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van het lesmateriaal dat leerlingen nodig hebben voor het volgen van het onderwijs. Hieronder vallen onder andere leerboeken, werkboeken, examenboeken en door de school ontwikkeld lesmateriaal. De kosten van deze materialen en eventuele verzendkosten komen voor rekening van de school. Materialen zoals atlassen en woordenboeken vallen hier niet onder; deze kosten kunnen voor rekening van ouders komen.

Bij het verstrekken van schoolboeken gelden verschillende wettelijke regels. Zo mag een school een vrijwillige borg vragen, maar hiervoor is instemming nodig van de oudergeleding van de MR (artikel 14 lid 2 sub d WMS). Een verplichte borg is niet toegestaan en de levering van boeken mag niet afhankelijk worden gemaakt van het betalen van borg. Wanneer een school borg vraagt, moet dit vóór de zomervakantie duidelijk aan ouders worden gecommuniceerd.

Regels rondom borg en ouderbijdrage

Wanneer een school een borgregeling hanteert, moet zij ouders vooraf informeren over de werking hiervan. Daarbij moet duidelijk worden uitgelegd waarom borg wordt gevraagd, dat deze vrijwillig is, hoe de regeling eruitziet en hoe wordt omgegaan met schade en vermissing. Bij het bepalen van schade kan rekening worden gehouden met de verwachte levensduur van boeken, waarbij vaak wordt uitgegaan van drie jaar.

Een vrijwillige ouderbijdrage mag niet worden gebruikt voor materialen waarvoor de school al overheidsbekostiging ontvangt. Deze bijdrage is alleen bedoeld voor aanvullende activiteiten buiten het reguliere onderwijsprogramma. Omdat het innen en beheren van borg veel administratieve lasten met zich meebrengt, kiezen sommige scholen ervoor om geen borg te vragen.

Organisatie van het boekenfonds

Scholen kunnen kiezen voor een intern of extern boekenfonds. Bij een intern boekenfonds beheert de school zelf de aanschaf, administratie en verspreiding van de boeken. Bij een extern boekenfonds worden deze werkzaamheden uitbesteed aan een boekendistributeur. Dit vermindert de administratieve belasting voor de school, maar brengt vaak extra kosten met zich mee.

Ook wanneer een school gebruikmaakt van een externe partij, blijft de school verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van de juiste materialen aan leerlingen. De keuze voor een boekenfonds en de afspraken hierover moeten zorgvuldig worden afgestemd.

Voordelen van geen borg vragen

Scholen kunnen ervoor kiezen om geen borg te vragen. Dit voorkomt administratieve lasten en voorkomt dat ouders aan het begin van het schooljaar met hoge kosten worden geconfronteerd. In veel gevallen vergoeden ouders schade aan huurboeken rechtstreeks, waardoor de financiële risico’s beperkt blijven.

Ook kunnen scholen afspraken maken met boekendistributeurs over de afhandeling van schade en vermissing zonder gebruik te maken van een borgregeling. Een contract tussen een school en een boekendistributeur kan ouders niet verplichten om borg te betalen.

Schade en vermissing van lesmaterialen

Het is belangrijk dat er duidelijke afspraken zijn over schade aan boeken, zowel bij ontvangst als bij het inleveren van materialen. Bij een intern boekenfonds kan de staat van boeken vaak direct worden gecontroleerd. Wanneer boeken per post worden geleverd, ontbreekt dit controlemoment en moeten ouders bij vragen of problemen contact opnemen met de boekendistributeur.

Bij het inleveren van boeken mag normale gebruiksschade niet worden doorberekend. Alleen bij vermissing of aantoonbare ernstige beschadiging kan een vergoeding worden gevraagd. De bewijslast voor de schade ligt bij de partij die de vergoeding vraagt.

Rol van de MR

De MR heeft een instemmingsrecht op het schoolplan (artikel 10 sub b WMS). De keuze voor lesmethodes maakt onderdeel uit van het schoolplan. Omdat de gebruikte boeken en andere leermiddelen onderdeel zijn van deze methodes, heeft de MR invloed op deze keuzes.

Daarnaast heeft de oudergeleding van de MR een instemmingsrecht wanneer een vrijwillige borgregeling voor schoolboeken wordt ingevoerd (artikel 14 lid 2 sub d WMS). Hierdoor kunnen ouders via de MR invloed uitoefenen op de manier waarop de school omgaat met schoolboeken en de bijbehorende kosten.