Lerarentekort

Laatst bijgewerkt op 13 augustus 2026

Het lerarentekort vormt voor veel scholen een grote uitdaging. Door een tekort aan bevoegde leerkrachten en docenten moeten scholen steeds vaker creatieve oplossingen zoeken om de kwaliteit en continuïteit van het onderwijs te waarborgen. Zowel landelijke maatregelen als keuzes binnen de school kunnen hierbij een rol spelen.

Hoe ontstaat het lerarentekort?

Er zijn verschillende oorzaken voor het lerarentekort. Een belangrijke oorzaak is ziekteverzuim. Tijdens de jaarlijkse griepgolf, maar ook daarbuiten, kunnen leerkrachten en docenten uitvallen. Hierdoor ontstaan tijdelijke tekorten die meestal verdwijnen zodra medewerkers weer aan het werk kunnen.

Daarnaast is er een structureel tekort aan bevoegde leraren. Er studeren simpelweg te weinig leraren af om alle vacatures in het onderwijs te vervullen. Vooral in het voortgezet onderwijs is dit zichtbaar bij vakken als Duits, Frans, informatica, de exacte vakken en klassieke talen. Daardoor staan steeds vaker onderwijsassistenten, studenten en zij-instromers voor de klas. Hoewel dit tijdelijk kan helpen, blijft het belangrijk dat lessen uiteindelijk door bevoegde docenten worden verzorgd.

Welke oplossingen zijn er voor het lerarentekort?

Een deel van de oplossing ligt op landelijk niveau. Zo wordt geprobeerd de lerarenopleidingen aantrekkelijker en toegankelijker te maken. Daarnaast wordt gewerkt aan betere salarissen en arbeidsvoorwaarden. Ook het vereenvoudigen van de instroom van zij-instromers kan bijdragen aan het terugdringen van het lerarentekort.

Ook commerciële organisaties spelen in op de groeiende vraag naar leraren. Uitzendbureaus en invalpools helpen scholen bij het vinden van vervangende leerkrachten. Daarnaast brengen diverse online platforms vraag en aanbod samen. Ondanks deze initiatieven kost het vaak veel tijd en geld om een geschikte invalkracht te vinden.

Hoe kunnen scholen omgaan met een lerarentekort?

Scholen en schoolbesturen kunnen verschillende maatregelen nemen om de gevolgen van het lerarentekort te beperken. Zo kunnen zij bijna afgestudeerde studenten al vroeg aan zich binden. Dat biedt studenten zekerheid over een toekomstige baan en geeft scholen meer perspectief op voldoende personeel. Ook goede begeleiding en voldoende doorgroeimogelijkheden kunnen ervoor zorgen dat jonge leraren langer in het onderwijs blijven.

Soms is het noodzakelijk om klassen tijdelijk groter te maken. Hierdoor kunnen alle leerlingen onderwijs blijven volgen, maar neemt de individuele aandacht af en stijgt de werkdruk voor leraren. Bovendien bestaat het risico dat zowel de leerprestaties van leerlingen als het werkplezier van medewerkers onder druk komen te staan.

Welke oplossingen zijn er op klasniveau?

Ook binnen de klas zijn er mogelijkheden om de gevolgen van het lerarentekort te beperken. Scholen kunnen bijvoorbeeld samenwerken met ouders, bedrijven en andere externe professionals. Zij kunnen hun kennis, ervaring of expertise delen met leerlingen tijdens workshops, gastlessen of presentaties. Deze activiteiten moeten wel worden begeleid door een bevoegde docent, omdat niet iedereen zelfstandig les mag geven.

Daarnaast kan ICT helpen om het onderwijs efficiënter te organiseren. Instructies kunnen bijvoorbeeld digitaal worden aangeboden, zodat leerlingen deze zelfstandig kunnen volgen en de docent meer tijd heeft voor begeleiding. Ook kunnen leerlingen met specifieke talenten of interesses via digitale middelen extra uitdaging of verdieping krijgen.

Rol van de MR

De medezeggenschapsraad (MR) heeft geen directe rol bij het oplossen van een lerarentekort. Wel kan de MR betrokken zijn wanneer het bevoegd gezag maatregelen neemt die onder het advies- of instemmingsrecht van de MR vallen. Bij schoolbesturen met meerdere scholen kan ook de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) hierbij een rol spelen.

Denk bijvoorbeeld aan besluiten over de organisatie van het onderwijs, wijzigingen in het personeelsbeleid of maatregelen die gevolgen hebben voor de werkdruk van medewerkers. In zulke gevallen ziet de MR erop toe dat de belangen van personeel, ouders en leerlingen zorgvuldig worden meegewogen.