Particulier onderwijs

Laatst bijgewerkt op 12 augustus 2026

Naast het door de overheid bekostigde onderwijs bestaan er ook particuliere scholen, ook wel B3-scholen genoemd. Deze scholen ontvangen geen bekostiging van de overheid en worden gefinancierd uit de bijdragen van ouders of andere private inkomsten. Zij moeten wel voldoen aan de eisen uit de Leerplichtwet en staan onder toezicht van de Onderwijsinspectie.

Wat zijn B3-scholen?

Een B3-school is een particuliere school die is aangewezen op grond van artikel 1, onderdeel b, onder 3, van de Leerplichtwet 1969. Leerlingen kunnen aan de leerplicht voldoen door onderwijs te volgen aan een dergelijke school, mits deze voldoet aan de wettelijke kwaliteitseisen. Het aantal particuliere scholen in Nederland is beperkt ten opzichte van het bekostigde onderwijs.

Particuliere scholen kunnen verschillende onderwijsconcepten aanbieden, bijvoorbeeld montessorionderwijs, internationaal onderwijs of een eigen pedagogische visie. Anders dan bekostigde scholen bepalen zij zelf de hoogte van het schoolgeld en zijn zij verantwoordelijk voor hun eigen financiering. Ook hebben zij meer ruimte bij de inrichting van het onderwijs, zoals de groepsgrootte en de opbouw van het lesprogramma.

Financiering van particulier onderwijs

B3-scholen ontvangen geen bekostiging van de overheid. De exploitatie van de school wordt volledig betaald uit particuliere middelen, zoals ouderbijdragen en eventuele donaties. Daardoor zijn de kosten voor ouders doorgaans aanzienlijk hoger dan bij bekostigde scholen. De hoogte van het schoolgeld verschilt per school en wordt door het schoolbestuur vastgesteld.

Hoewel B3-scholen geen overheidssubsidie ontvangen, moeten zij wel voldoen aan de wettelijke eisen voor onderwijskwaliteit, veiligheid en de naleving van de leerplicht. De Onderwijsinspectie houdt hier toezicht op. Wanneer een school niet langer aan de eisen voldoet, kan de aanwijzing als B3-school worden ingetrokken.

Rol van de medezeggenschap

De Wet medezeggenschap op scholen (WMS) is alleen van toepassing op scholen die door de overheid worden bekostigd. B3-scholen zijn daarom niet verplicht een medezeggenschapsraad (MR) in te stellen. Ouders en personeel kunnen op een particuliere school dus geen beroep doen op de rechten uit die wet.

Een particuliere school kan er wel voor kiezen om ouders, personeel of leerlingen op een andere manier bij het beleid te betrekken, bijvoorbeeld via een ouderraad, een adviescommissie of een eigen medezeggenschapsregeling. De inrichting van deze inspraak is aan het schoolbestuur. De bevoegdheden van zo’n orgaan volgen dan uit de afspraken die de school zelf vastlegt.