Primair onderwijs (PO)

Laatst bijgewerkt op 12 augustus 2026

Het primair onderwijs is de verzamelnaam voor het basisonderwijs, het speciaal basisonderwijs en het speciaal onderwijs. Deze vormen van onderwijs bieden kinderen een basis voor hun verdere ontwikkeling en bereiden hen voor op het voortgezet onderwijs.

Basisonderwijs

Het basisonderwijs is een onderdeel van het primair onderwijs en is bedoeld voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar. Na het basisonderwijs stromen de meeste leerlingen door naar het voortgezet onderwijs. De regels voor het basisonderwijs zijn vastgelegd in de Wet op het primair onderwijs (WPO).

Rond het derde levensjaar beginnen veel ouders met het zoeken naar een geschikte basisschool voor hun kind. Daarbij kunnen verschillende factoren een rol spelen, zoals de locatie, de keuze van andere kinderen uit de omgeving en het type onderwijs. Ouders kunnen kiezen uit openbaar onderwijs, bijzonder religieus onderwijs en bijzonder algemeen onderwijs. Openbare scholen zijn toegankelijk voor alle kinderen en hebben geen specifieke religieuze of levensbeschouwelijke grondslag. Bijzonder religieuze scholen geven onderwijs vanuit een specifieke geloofsovertuiging, zoals islamitisch, joods, evangelisch, protestants-christelijk of katholiek onderwijs. Bijzonder algemeen onderwijs heeft geen religieuze grondslag, maar is gebaseerd op een bepaalde pedagogische visie, zoals montessorionderwijs, jenaplanonderwijs of vrijeschoolonderwijs.

Onderwijsaanbod en passend onderwijs

Binnen het basisonderwijs krijgen leerlingen verschillende verplichte vakken aangeboden. Hierbij gaat het onder meer om Nederlands, Engels, rekenen, bewegingsonderwijs, kunstzinnige oriëntatie en oriëntatie op jezelf en de wereld. Deze vakken zijn uitgewerkt in de kerndoelen. Daarnaast hebben scholen ruimte om eigen keuzes te maken die passen bij hun identiteit en onderwijsvisie.

Ook biedt het basisonderwijs ondersteuning aan leerlingen die extra begeleiding nodig hebben. Dit valt onder passend onderwijs. Welke ondersteuning een leerling krijgt, hangt af van de onderwijsbehoefte van het kind en de mogelijkheden van de school. Wanneer een reguliere basisschool onvoldoende ondersteuning kan bieden, kan een leerling ook terecht in het speciaal basisonderwijs of het speciaal onderwijs.

Speciaal basisonderwijs

Het speciaal basisonderwijs (sbo) is bedoeld voor leerlingen die meer ondersteuning nodig hebben dan binnen het reguliere basisonderwijs mogelijk is. Deze scholen bieden extra begeleiding op het gebied van leren, ontwikkeling en gedrag. De groepen zijn vaak kleiner, waardoor er meer aandacht is voor de individuele behoeften van leerlingen.

Binnen het speciaal basisonderwijs werken scholen vaak samen met deskundigen die helpen bij de begeleiding van leerlingen. De regelgeving voor het speciaal basisonderwijs is opgenomen in de Wet op het primair onderwijs (WPO). Het sbo valt daarmee binnen dezelfde wettelijke kaders als het reguliere basisonderwijs.

Speciaal onderwijs

Naast het speciaal basisonderwijs bestaat het speciaal onderwijs. Dit onderwijs is bedoeld voor leerlingen die vanwege een beperking, ontwikkelingsprobleem of langdurige ziekte intensievere ondersteuning nodig hebben. Binnen het speciaal onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten scholen, waaronder scholen voor leerlingen met een visuele beperking, scholen voor dove en slechthorende leerlingen of leerlingen met spraakproblemen, scholen voor leerlingen met een verstandelijke of lichamelijke beperking en scholen voor moeilijk opvoedbare of langdurig zieke kinderen.

Leerlingen in het speciaal onderwijs volgen onderwijs dat aansluit bij de mogelijkheden en ontwikkeling van het kind. Het onderwijsprogramma lijkt op dat van een reguliere basisschool, maar houdt extra rekening met de specifieke ondersteuningsbehoeften van leerlingen. De regelgeving voor het speciaal onderwijs is vastgelegd in de Wet op de expertisecentra (WEC).