Jongeren hebben meer moeite met homoseksualiteit dan vier jaar geleden. Stond in 2021 nog veertig procent van de jongeren hier positief tegenover, in 2025 was dat nog maar iets meer dan twintig procent, zo blijkt uit recent gepubliceerd onderzoek van het Trimbos Instituut. Gonneke Stevens, hoofdonderzoeker en hoogleraar jongerenwelzijn aan de Universiteit Utrecht laat in een reactie aan de NOS weten dat er sprake is van een ‘zorgwekkende trendbreuk’. Eerder onderzoek van NOS-Stories past bij deze bevinding. Daaruit bleek dat het organiseren van de in 2010 in het leven geroepen ‘paarse vrijdag’, steeds vaker wordt afgeschaft of vervangen door een ‘algemeen respectdag’. De dag in oktober waarop leraren en leerlingen een paars kledingstuk dragen om te laten zien dat ze solidair zijn met de lhbti-gemeenschap, zou te vaak tot problemen leiden – denk aan het afrukken van posters, oproepen om in het zwart te komen, pesterijen en agressieve discussies.
Wat kan de MR doen om deze grimmige sfeer rondom homoseksualiteit te helpen keren?
Als leden van de medezeggenschapsraad (MR) signalen krijgen dat homoseksualiteit op school niet wordt geaccepteerd – bijvoorbeeld doordat leerlingen die op Paarse Vrijdag paars dragen worden gepest of uitgesloten – is dat een moment om verder te kijken dan het incident zelf. Zo’n voorval laat namelijk zien dat er structureel iets ontbreekt in het beleid of de schoolcultuur, en juist daar kan de MR het verschil maken.
Om te beginnen heeft de MR instemmingsrecht als het gaat om het veiligheidsbeleid van de school (artikel 10 sub e WMS). Discriminatie op grond van seksuele gerichtheid hoort daar net zo goed in thuis als pesten of discriminatie op afkomst. Als de MR geconfronteerd wordt met discriminatie op basis van deze gerichtheid, kan zij toetsen of dit onderwerp expliciet benoemd wordt in het veiligheidsbeleid, of er duidelijke afspraken gemaakt zijn over wie de signalen oppakt en of het beleid geëvalueerd wordt. In de praktijk zie je nog weleens dat hele beleid zich beperkt tot vage algemeenheden zoals ‘respect voor elkaar’. Is dat het geval dan kun je bijvoorbeeld aandringen op het maken van meer concrete afspraken.
Los van het instemmingsrecht heeft de MR ook een eigen, actieve taak: ze moet waken tegen discriminatie op welke grond dan ook én ze moet gelijke behandeling bevorderen (artikel 7 lid 2 WMS). Dit is een taak waarbij de raad niet afhankelijk is van de schoolleiding – ze mag het zelf oppakken. Een MR-lid dat bijvoorbeeld merkt dat homoseksualiteit een ondergeschoven onderwerp is, mag dit onderwerp zelf agenderen, ook zonder aanleiding van een incident.
Ten derde is ook de klachtenregeling waarop de MR instemmingsrecht heeft (artikel 10 sub g WMS), relevant voor dit onderwerp. Is het voor leerlingen bijvoorbeeld duidelijk waar ze een klacht over discriminatie kunnen indienen? Staat de vertrouwenspersoon vindbaar in de schoolgids? Dat zijn punten waar de MR naar kan kijken. Bij een school die onderdeel is van een groter bestuur ligt dit instemmingsrecht mogelijk bij de GMR; de MR kan zich dan richten op hoe het beleid op de eigen school wordt uitgevoerd.
Tot slot kan de MR aandacht vragen voor de manier waarop het onderwerp in de klas terugkomt. Onderzoek van het Kennisplatform Inclusief Samenleven laat zien dat het helpt om discriminatie expliciet te benoemen, leerlingen een handelingsperspectief te geven, verbanden te leggen tussen verschillende vormen van discriminatie, en herkenbare rolmodellen in te zetten. Dit kan je doen zonder discussie te voeren over de vraag óf het toelaatbaar is.