De Tweede Kamer heeft op 6 oktober 2026 twee moties van Kamerlid Moorman c.s. aangenomen. De eerste gaat over het feit dat erkende toetsen in leerlingvolgsystemen (lvs) per leerjaar moeten laten zien welke leerdoelen een leerling beheerst, in plaats van hoe de leerling scoort ten opzichte van het gemiddelde van leeftijdsgenoten. De tweede motie zorgt ervoor dat een automatische voorspelling van het vo-niveau pas vanaf groep 7 in beeld komt, in plaats van dat dat soms al vanaf groep 3 gebeurt.
De moties zijn ingediend door Marjolein Moorman (PRO) en medeondertekend door Rooderkerk (D66) en Kostić (PvdD). Stoffer (SGP) ondertekende de motie over leerdoelen.
Wat vraagt de Kamer?
Rapporteren over wat een kind kan. De regering moet de Regeling beoordelingskader lvs aanpassen. Toetsen moeten per leerjaar rapporteren welke leerdoelen een leerling beheerst. Een vergelijking met leeftijdsgenoten blijft alleen beschikbaar voor de leraar en de intern begeleider. Zulke relatieve labels horen niet in het onderwijskundig rapport, de overdracht tussen scholen en het rapport aan ouders en leerlingen.
Geen vo-prognose vóór groep 7. Leerlingadministratiesystemen kunnen naast toetsresultaten automatisch een verwacht vo-niveau tonen, vanaf elk leerjaar dat de school kiest. De regering moet samen met de PO-Raad en de leveranciers zorgen dat zo’n prognose pas vanaf groep 7 zichtbaar is, en dit zo nodig vastleggen in regelgeving.
Waarom is dit belangrijk?
Waarom rapporteren over leerdoelen? Sinds schooljaar 2020-2021 beoordeelt de inspectie scholen op de referentieniveaus die leerlingen halen voor lezen, taalverzorging en rekenen. Dat is een vaste maatstaf: wat kan een leerling? De leerling zelf wordt in het lvs meestal beoordeeld op zijn positie ten opzichte van leeftijdsgenoten. Die relatieve norm geeft altijd een vast percentage leerlingen het stempel ‘onder gemiddeld’, ongeacht wat zij werkelijk kunnen. Gaat een hele groep vooruit, dan krijgt nog steeds een even groot deel een laag label. Rapporteren over leerdoelen laat ouders en leerlingen zien wat een kind echt kan en waar het groeit.
Waarom geen vo-prognose vóór groep 7? Zegt een systeem in groep 4 al dat een kind waarschijnlijk naar het vmbo gaat, dan beïnvloedt dat wat leraren en ouders van dat kind verwachten. Die verwachtingen bepalen mee welk onderwijs een kind krijgt. Zo worden verschillen in startpositie bevestigd in plaats van verkleind. Ook toetsaanbieders wijzen op dit risico. Door de prognose pas vanaf groep 7 te tonen, krijgt een kind eerst de ruimte om zich te ontwikkelen.
Voor de VOO raken beide moties aan de kern van goed onderwijs, dat het geven van gelijke kansen voor ieder kind zou moeten inhouden. Daarom pleit de VOO, samen met zo’n 45 andere organisaties al langer voor later selecteren. Meer daarover lees je op laterselecteren.nu.
De VOO is blij met de aangenomen moties. Voorzitter Marco Frijlink: “Er zitten in ons onderwijssysteem veel mechanismes die vaak -onbedoeld- negatieve effecten hebben, bijvoorbeeld door eraan bij te dragen dat leerkrachten onterecht lage verwachtingen van leerlingen krijgen. Als de staatssecretaris de uitvoering van deze moties voortvarend oppakt, dan verdwijnen hopelijk snel twee van dit soort vervelende mechanismes uit het systeem. Daarmee zetten we belangrijke stappen om te zorgen voor goed en eerlijk en kansenrijk onderwijs voor alle leerlingen!”
Wat betekent dit voor de school?
Rapporteren over leerdoelen. Ouders en leerlingen krijgen straks te zien wat een leerling al beheerst en waar de leerling nog in kan groeien. Ook het onderwijskundig rapport en de overdracht naar een volgende school gaan uit van beheersing van leerdoelen. Door het aannemen van deze motie moeten scholen nagaan hoe zij die voortgang op een andere manier, dan in grafieken die de relatieve scores weergeven, inzichtelijk maken in bijvoorbeeld oudergesprekken en overdrachtsdocumenten.
Geen vo-prognose vóór groep 7. In groep 3 tot en met 6 staat er straks geen automatische vo-prognose meer naast de toetsresultaten. Leraren en ouders kijken in die jaren dan naar de ontwikkeling van het kind, niet naar een verwacht eindniveau. Scholen die het systeem nu al eerder een prognose laten tonen, kunnen alvast nagaan waarom ze dat doen en of ze daar niet beter nu al mee kunnen stoppen.
Wat kan de MR ermee?
De moties veranderen niets aan de rechten van de (G)MR. De VOO raadt MR’s wel aan het gesprek met de schoolleiding aan te gaan. Vragen die je kunt stellen:
- Welke rapportages uit het lvs of rapportagesystemen krijgen ouders en leerlingen nu te zien, en welke niveaulabels staan daarin?
- Vanaf welk leerjaar toont ons systeem een vo-prognose, en wie ziet die?
- Hoe bereidt de school zich voor op rapporteren in termen van leerdoelen, en hoe worden ouders daarover geïnformeerd?
Logische momenten hiervoor zijn de bespreking van het schoolplan en de schoolgids. Dit is een advies van de VOO als goede praktijk, geen wettelijke verplichting.
Hoe nu verder?
Een aangenomen motie is een verzoek aan de regering. De regels veranderen pas als de minister ze aanpast. Wanneer dat gebeurt, is nog niet bekend. De VOO volgt de uitwerking en informeert leden zodra er meer duidelijk is. Vragen over medezeggenschap en toetsing? Neem contact op met de VOO-helpdesk.