Staking

Laatst bijgewerkt op 12 augustus 2026

Een staking op school kan gevolgen hebben voor leerlingen, ouders en personeel. Omdat staken een grondrecht is, kunnen personeelsleden besluiten om het werk neer te leggen, maar dit vraagt ook om duidelijke communicatie en praktische afspraken vanuit de school.

Stakingsrecht

Staken is een recht dat is opgenomen in het Europees Sociaal Handvest. Of een staking rechtmatig is, kan uiteindelijk door een rechter worden beoordeeld. Vaak wordt een staking in het onderwijs georganiseerd door een of meerdere onderwijsvakbonden. Deze organiseren bijvoorbeeld een actiedag tegen bepaald landelijk beleid of ontwikkelingen binnen het onderwijs.

Om deel te nemen aan een staking hoeft een personeelslid geen lid te zijn van een vakbond. Leden van een vakbond kunnen wel gebruikmaken van bepaalde voordelen, zoals juridische ondersteuning of een vergoeding vanuit de zogenoemde stakingskas.

Praktische gevolgen voor personeel

Wanneer een personeelslid besluit om deel te nemen aan een staking, moet het schoolbestuur hierover tijdig worden geïnformeerd. Als een personeelslid op de betreffende dag geen werkzaamheden heeft en dit een vrije dag betreft, hoeft deze persoon zich niet bij het schoolbestuur te melden.

Het bevoegd gezag mag personeel niet verbieden om te staken, omdat dit een grondrecht is. Ook mogen er geen disciplinaire maatregelen worden genomen vanwege deelname aan een staking. Wel mag het bevoegd gezag besluiten om het salaris over de stakingsdag niet uit te betalen.

Het bevoegd gezag is verantwoordelijk voor het nemen van maatregelen rondom de opvang van leerlingen wanneer personeel staakt.

Staking en ouders

Ouders moeten tijdig worden geïnformeerd over de gevolgen van een staking en de manier waarop de school hiermee omgaat. Een school is niet verplicht om op een stakingsdag opvang voor leerlingen te organiseren. Wanneer de school toch opvang regelt, bijvoorbeeld via de buitenschoolse opvang, kunnen hier kosten aan verbonden zijn voor ouders.

De school blijft wel verantwoordelijk voor het behalen van de minimale jaarlijkse onderwijstijd. De Onderwijsinspectie houdt toezicht op deze wettelijke verplichting. In de praktijk hebben scholen vaak voldoende ruimte in de planning om een uitgevallen schooldag op te vangen.

Rol van de MR

De MR heeft geen directe rol bij het organiseren van stakingen of het vaststellen van beleid hierover. Een staking is in de eerste plaats een aangelegenheid van individuele personeelsleden en hun werknemersorganisaties.

De MR kan wel vragen stellen aan het bevoegd gezag wanneer een staking gevolgen heeft voor de schoolorganisatie. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan over de opvang van leerlingen, het behalen van de onderwijstijd en de gevolgen voor de betaling van personeel tijdens een staking.