Update uit Ghana: eerst om 4 uur ’s ochtends naar de kerk

Gepubliceerd op: vrijdag 31 januari, 2020

Kleine vingertjes om mijn duim. Armen uitgestrekt in de lucht. Grote ogen met een vragende blik. Een tong tussen de lippen van concentratie. Hartverscheurend gehuil als iets niet eerlijk is. Voor elke Nederlander in het onderwijs zullen deze beelden bekend voorkomen.

Tijdens mijn eerste week als vrijwilliger en lerares in Ghana is mij een ding duidelijk geworden; ondanks honderden verschillen in onderwijs, leefomstandigheden en cultuur, zijn kinderen toch voornamelijk overal hetzelfde.

(c) 2020 Perlei Toor

Ik ben Perlei, en tijdens mijn tussenjaar besloot ik om 4 maanden naar Ghana te gaan om bij een lokale school te helpen. Ik ben hier nu net een week, en de nieuwe culturele ervaringen van de eerste zeven dagen zijn lastig te omschrijven. Op mijn eerste dag werd ik samen met andere vrijwilligers een voor een een klas in geduwd met zo’n twintig kinderen. Zonder informatie over hun leeftijd of niveau. Zonder schema of programma moesten wij dus beginnen met les geven. Daar stond ik dan, met als enige ervaring dat ik drie jaar geleden een week voor de klas mocht staan op een vergelijkbaar project in Nepal.

Twintig paar vragende ogen keken me aan, ik haalde diep adem, en moest maar beginnen met het aftasten van het niveau in de klas. Ik gaf ze een creatieve taak om het ijs te breken, met wat verf die ik gelukkig had meegenomen. Het viel me direct op dat ze moeite hadden met deze taak. Ik vroeg of ze zelf hun eigen kunstwerk wilden maken, met hun eigen patronen en kleuren, maar het lukte hen niet. In de dagen die volgden werd het me al snel duidelijk dat ze gewend zijn te kopiëren, en dat de manier van lesgeven gebaseerd is op herhaling, herhaling en herhaling. Ze schrijven direct alles over van het bord en herhalen wel 5 of 6 keer wat er door de juf wordt gezegd. Hoewel het lijkt alsof ze veel leren, kunnen ze de oefeningen zelden zelfstandig herhalen of omschrijven. Als ik ze een paar dagen later vraag of ze iets van een onderwerp weten, is het antwoord bijna altijd nee. De klas deed me denken aan een schoolfoto van mijn oma, alle kinderen aan tafeltjes van twee in rijtjes achter elkaar. Ik probeerde de tafeltjes in groepjes te zetten maar dat leidde tot een heleboel commotie.

(c) 2020 Perlei Toor

Ik vind het interessant om te beseffen wat een effect de leerstijl heeft op de ontwikkeling van het kind. Doordat de kinderen zo gewend zijn om alles constant te herhalen, wordt alles wat buiten hun gewoonlijke routine valt heel moeilijk. Bijvoorbeeld, als ze naar buiten mogen van mij om in een kring te lezen, zetten sommige kinderen alsnog hun stoelen in een rij. Agressie is hier een normale reactie op verandering. Als een kind op een dag naast mij heeft gezeten, en de dag daarna niet, dan worden er onderling klappen uitgedeeld. Ook de agressie die de juffen en meesters laten zien aan de kinderen, wordt natuurlijk gekopieerd door de kinderen. Zonder enige aanleiding, worden kinderen van alle leeftijden regelmatig met een stok geslagen. In de eerste paar dagen, werd er dan ook, door de kinderen, aan mij gevraagd of ik ze ‘pijn’ wilde doen, of ik ze wilde slaan. De vanzelfsprekendheid van dit gedrag zorgt ervoor dat het ook van mij wordt verwacht en dus is het raar dat ik dit niet doe.

De agressie van studenten naar elkaar wordt ook nog gestimuleerd door het tekort aan materialen zoals potloden en papier. Met slechts een schrift per kind, en een potlood per kind, wordt er direct gevochten als iemand iets steelt of leent. Dit lenen of stelen is hard nodig want de strenge schoolregel is dat je zonder potlood en papier niet mee mag doen.
Ondanks de chaos op school, zijn de meeste kinderen ontzettend leergierig. Op mijn tweede dag werd ik na school op het strand al opgezocht door wat jongens om samen huiswerk te maken. De passie en dankbaarheid voor onderwijs is ontroerend.

(c) 2020 Perlei Toor

Na een week voel ik al de liefde voor “mijn” kinderen. Met hun kinderlijke onschuld en enthousiasme zijn ze direct mijn hart in gevlogen. Vergeleken met veel Nederlandse kinderen hebben deze kinderen een moeilijk leven. Nooit minder dan acht broers en zussen, elke dag naar de kerk om 4 uur ’s morgens, meewerken met de ouders voor en na schooltijd. Andere problemen dan de kinderen in Nederland, maar kinderlevens laten zich moeilijk vergelijken, het zijn allemaal kinderen, die allemaal wel eens ondeugend, bang en enthousiast zijn. En bovenal van nature nieuwsgierig. Onderwijs kan het leven van kinderen veranderen, hen nieuwe kansen geven. Zodat nieuwe generaties dingen kunnen leren die hen vooruit kunnen helpen. Zodat kinderen nieuwe mogelijkheden en kansen krijgen. Het maakt niet uit of dat in Ghana is of in Nederland, de verschillen zijn groot, maar de overeenkomsten zijn er ook, en misschien wel meer dan ik op mijn eerste dag dacht.

Perlei Toor

Perlei is een van de jongste leden van de VOO.  Omdat zij vrijwel haar hele leven als kind van expat-ouders op Britse international schools heeft gezeten, is haar Engels uitstekend. De komende maanden (…)

Meer over Perlei

Carnaval of verkleedfeest, daar ging het de afgelopen week om, naar aanleiding van een oudervereniging van een school in het oosten van het land, die had besloten om het feest geen carnaval meer te noemen. ‘Omd ...