Op 28 maart 2020 vindt het VOO Congres plaats! Het thema is 'School & Armoede'. Deze dag is voor beleidsmakers, ouders, leerkrachten, directeuren en bestuurders. Wij bieden een gevarieerd en leerzaam programma samengesteld met lezingen, workshops, live interviews, ontmoeting, discussie en zelf beleven en ervaren. € 99 per persoon, GRATIS VOOR LEDEN! Beperkt plaats, dus schrijf u direct in.

Bekijk hier het programma en meld u aan!

Digitale verkiezingen

Verkiezingen voor medezeggenschapsraden worden vaker digitaal gehouden. Want is er niet een eenvoudigere, modernere manier om verkiezingen te houden en zo ja, aan welke eisen moeten deze verkiezingen dan voldoen?


Digitale verkiezingen: voor wie?

Het organiseren van digitale verkiezingen is vooral een onderwerp dat aan bod komt bij verkiezingen voor de oudergeleding in de MR en voor de leerlingen in de MR. Ook bij verkiezingen voor de ondersteuningsplanraad (OPR) wordt deze vraag gesteld.

Uit de evaluatie van de Wet medezeggenschap op scholen (WMS) blijkt dat ongeveer een op de vijf MR-leden middels verkiezingen in de MR is terechtgekomen. Bij twee op de vijf MR-leden was er geen tegenkandidaat en bij nog eens twee op de vijf MR-leden was men gevraagd door de directie of door zittende MR-leden. Ondanks dat verkiezingen voor de MR dus niet altijd plaatsvinden, is het desalniettemin van belang na te gaan in hoeverre verkiezingen zo eenvoudig mogelijk kunnen worden georganiseerd.


Verkiezingen en de WMS

De WMS geeft een aantal globale richtlijnen voor het houden van verkiezingen. In artikel 3 lid 10 staat dat verkiezingen voor leden van de medezeggenschapsraad geschieden middels geheime schriftelijke stemming. De bedoeling van de wetgever bij geheime verkiezingen kan tweeledig worden uitgelegd: in de eerste plaats betekent ‘geheim’ dat iedereen vrij is om haar/zijn keuze te bepalen zonder achteraf geconfronteerd te worden met de gevolgen van een gemaakte keuze. In de tweede plaats houdt ‘geheim’ in dat niet moet kunnen worden teruggeleid wie een bepaalde stem heeft uitgebracht.

Naast het gegeven dat verkiezingen plaatsvinden bij geheime schriftelijke stemming, is het ook zo dat gebruik dient te worden gemaakt van gewaarmerkte stembiljetten. Dit kan ook met behulp van digitale middelen, bijvoorbeeld via een stemcomputer of school of ouders die thuis via een online verbinding hun stem kunnen uitbrengen. Dit alles mits ook het anonieme karakter van het uitbrengen van de stem en het voorkomen van verkiezingsfraude is gewaarborgd.

Naast uiteraard de vermelding dat de verkiezing plaatsvindt bij geheime schriftelijke stemming, staat dat gebruik wordt gemaakt van gewaarmerkte stembiljetten. Volgens dit reglement is het ook mogelijk om een verkiezing met behulp van digitale middelen te organiseren, bijvoorbeeld een stemcomputer op school en/of ouders die thuis via een online verbinding hun stem kunnen uitbrengen. In het modelreglement staat voorts dat mits het anonieme karakter van het uitbrengen van de stem en het voorkomen van fraude is gewaarborgd, een dergelijke opzet ook kan vallen onder het begrip schriftelijke stemming.


Voorwaarden digitale verkiezingen

Allereerst is het van belang te kunnen garanderen dat iedere stemgerechtigde slechts één stem kan uitbrengen. Bij niet-digitale verkiezingen kan dit bijvoorbeeld door het bij stemmen legitimeren en bijhouden wie gesteld heeft. Bij digitale verkiezingen moet voorkomen worden dat stemgerechtigden dus meermaals hun voorkeur kunnen uitgeven. Een optie om digitaal verkiezingen te organiseren is middels e-mail, mits dit kan gebeuren op een manier dat het stemgeheim gewaarborgd is. Dit is vaak lastig te realiseren, omdat ook de verkiezingscommissie niet mag weten wie op welke kandidaat heeft gestemd.

Daarom kan het beter zijn om digitale verkiezingen te organiseren waarbij kiesgerechtigden op een website in kunnen loggen met een unieke code en via die weg hun stem kunnen uitbrengen. Elke kiesgerechtigden krijgt dan een code mee waarmee eenmalig kan worden ingelogd op een website en gekozen kan worden voor een kandidaat. Een voordeel hiervan is dat zeker kan worden gesteld dat iemand niet meermaals kan stemmen (iedereen heeft immers één code die onbruikbaar wordt nadat ermee is gestemd). Ook zorgt het voor anonimiteit voor de kiesgerechtigde. Bovendien heeft het als voordeel voor de kandidaten dat zij via een website zichzelf nog kunnen voorstellen, voordat stemmers besluiten op wie ze stemmen. Hiermee is in ieder geval niet direct af te leiden op wie een stemgerechtigde heeft gestemd, maar helemaal waterdicht is deze methode niet. Uiteindelijk is namelijk het IP-adres van de computer terug te leiden tot een persoon.

Elles Verschoor
Beleidsadvies

Elles Verschoor is beleidsadviseur bij de VOO en houdt zich in het bijzonder bezig met medezeggenschap en ouderparticipatie.

Meer over Elles

Inschrijven voor onze nieuwsbrieven

Carnaval of verkleedfeest, daar ging het de afgelopen week om, naar aanleiding van een oudervereniging van een school in het oosten van het land, die had besloten om het feest geen carnaval meer te noemen. ‘Omd ...